ریا (۲)

343b0ec396800d1cbd0c0e6939e5afca_L

هر خودنمایی و تظاهری حرام نیست، سفارش اسلام به حضور در مسجد برای نماز نوعی تظاهر است ، اما تظاهر برای برای تعظیم شعائر دینی ، عزاداری برای امام حسین علیه السلام با حضور در خیابان ها ، تظاهری است که در آن عبادت نهفته است.

 درجه ی بالاتر ریا این است که قصد عبادت و قصد ریا برابر باشد به طوری که اگر یکی از آن دو باشد و دیگری نباشد ، شخص انگیزه ی انجام کار را ندارد . مثلا در بین دوستان و در دانشگاه یا در محله ی خود ، به نماز جماعت می رویم اما در سفر و شهری که دیگران ما را نمی شناسند ، انگیزه ای برای شرکت در نماز جماعت نداریم .

عابد ریا کار با فرزند خود به مهمانی رفت . در مهمانی نماز خود را طولانی تر و با آداب بیشتر نسبت به حالت معمول خواند ، با رکوع و سجده های طولانی ، آهسته و با طمانینه .

سر سفره ی غذا نیز عابد ریاکار ظواهر را حفظ کرد و خود را بی توجه به غذا جلوه داد و مقدار بسیار کمی غذا خورد و کنار نشست . مهمانی تمام شد و به خانه آمدند . عابد از اهل خانه غذا خواست تا تلافی کند و سیر بخورد . فرزند تعجب کرد که مگر شما غذا نخوردید ؟

چرا اما آن چنان که باید نخوردم . آن چنان که معمول بود .

پس نماز خود را هم قضا کنید . چون آن چنان که باید نخواندید . آنچنان که معمول بود .

زراره می گوید در باره ی شخصی پرسیدم که کار خوبی انجام می دهد و دیگری او را می بیند و او خوشحال می شود . امام باقر علیه السلام فرمود : اشکال ندارد . همه دوست دارند کار نیکشان در میان مردم نمایان شود . به شرط اینکه آن کار خوب را به همین منظور انجام نداده باشد .

خشکسالی بود . مردم برای نماز به بیرون شهر رفتند . غلام سیاهی را دیدم که از جمع جدا شد ، شروع به ذکر کرد و هنوز دعایش تمام نشده بود ابرها در آسمان ظاهر شدند .

او را دنبال کردم تا به منزل امام سجاد علیه السلام رفت . از محضر امام خواستم تا او را به من بفروشد امام او را به من بخشید تمام غلام ها جمع شدند امام به غلام گفت از فردا این مرد مالک توست . غلام فهمید چه اتفاقی افتاده است .

گفت : گفت خدایا این رازی بود بین من و تو اکنون که فاش شد من را بمیران .

هنوز به منزل نرسیده بودم که پیک امام خبر داد : اگر می خواهی بر جنازه ی غلامت حاضر شوی بیا .

سوال : حضور در مراسم مذهبی ، نوعی مطرح کردن خود است ، آیا این کار ریا و تظاهر نیست ؟

پاسخ : اولا هر خودنمایی و تظاهری حرام نیست . زن و مرد که خود را برای یکدیگر آرایش می کنند ، برای تظاهر است و همین تظاهر پسندیده است . سفارش اسلام به حضور در مسجد برای نماز نوعی تظاهر است ، اما تظاهر برای برای تعظیم شعائر دینی ، عزاداری برای امام حسین علیه السلام با حضور در خیابان ها ، تظاهری است که در آن عبادت نهفته است . اگر ما زیر لحاف مرگ بر شاه می گفتیم شاه نمی رفت . اسلام فرموده بعضی از جاها نعره بکش ، پشت بام برو و برای نماز اذان بگو . یعنی اسلام طرفدار آن است که بعضی از جاها باید هیاهو باشد . شب عاشورا در خانه نشستن و تاریخ کربلا خواندن و گریه کردن فایده ندارد ، باید بیرون آمد و دسته راه انداخت و یا حسین گفت .

ثانیا ، شرکت بعضی افراد در مساجد و محافل ، یک نوع تبلیغ و تشویق عملی برای دیگران است . اگر مسئولین به مسجد محله بروند ، مردم عادی نیز خواهند آمد . تظاهر و ریا آنجا حرام است که هدف ، مطرح کردن خود باشد نه مطرح کردن کار ، یعنی اگر در جایی شرکت کنیم که نشان دهیم انسان نیکوکار و خوبی هستیم ، این ریا و حرام است ، اما اگر هدف ما از حضور در مراسم این باشد که به مردم بگوییم : « من آمدم ، شما هم بیایید » این تبلیغ عملی است و پاداش و ثواب دارد .

رسول خادم می خواست برود آمریکا مسابقات جهانی کشتی . گفتم اگر قهرمان دنیا شدی ، به جای اینکه بعضی ها از کول همدیگر بالا می روند یا کار های سبکی انجام می دهند ، یک سجده ی شکر بکن .

گفت آخر ریا می شود . گفتم بعضی عبادت ها با تظاهر همراه است مثل اذان و نماز جماعت ، از طرفی آن ریایی حرام است که خودت را مطرح کنی ، اما اگر ضعف و بندگی خود و بزرگی خدا را نشان دهی ، آن هم بعد از پیروزی بر حریف خود و در کشور کفر ، این ریا نیست خدا همه ی ریاها را حرام نکرده این از آن ریاهایی است که ثواب هم دارد اصلا بعضی ریاها ثواب دارد .

قبول کرد رفت و قهرمان شد و سجده ی شکر کرد و ماهواره ها نشان دادند . همه فهمیدند که این اخلاق اسلامی است که وقتی خدا به مسلمان ها لطف کرد ، دست به آسمان می برند و الحمدلله می گویند و یا سجده ی شکر به جا می آورند ( حجت الاسلام قرائتی )

 بر اساس : کتاب پله پله تا ملاقت خدا