آَشنایی با چند اثر از علامه مصباح یزدی

61699bfcfcbad556d23f98ed09140a23_L

راهکارهاى عملى براى رسیدن به کمال حقیقى را در قالب یک برنامه مطرح مى سازند این برنامه از مواد مثبت و منفى ـ در جهت تقویت خواست کمال جویى و خداپرستى انسان ـ تشکیل یافته است. مهم ترین مواد مثبت این برنامه عبارت‌اند از: ۱٫ انجام به موقع عبادت، و به ویژه نمازهاى واجب، همراه با حضور قلب و اخلاص کامل ۲٫ اختصاص مقدارى از وقت روزانه به امر تفکر در باب صفات و آیات الهى، و نیز تفکر درباره تشخیص راه صحیح، و طولانى بودن مسیر، و کم بودن فرصت و نیرو، و کثرت موانع، و بى ارزشى اهداف دنیوى و… ۳٫ برنامه روزانه براى قرائت قرآن…

 

کتاب بر درگاه دوست

این کتاب برگرفته از سخنرانى‌هاى حضرت استاد درباره گزیده‌هایى از دعاهاى افتتاح، ابوحمزه و مکارم الاخلاق است که به قلم آقاى عباس قاسمیان تحقیق و نگارش شده، و برای نخستین‌بار در سال ۱۳۷۶ به کوشش انتشارات مؤسسه آموزشى و پژوهشى امام خمینى(رحمه الله) چاپ و منتشر گردید.

این کتاب در چهار بخش تنظیم شده است. بخش اول آن به موضوعات کلى در زمینه دعا اختصاص دارد که از سخنرانی هاى استاد درباره دعا برگرفته شده است. بخش دوم و سوم، مشتمل بر ۱۵ جلسه سخنرانى است که معظم له در ماه رمضان ۱۳۹۸ قمرى در مهدیه قم ایراد فرموده‌اند.از آنجا که مستمعان این جلسات از طبقات گوناگون مردم بوده اند، سطح سخن ایشان درخور چنان جمعى بوده است که در عین حال حاوى نکات ارزنده و مفید بسیارى است.

در بخش دوم، استاد بخش‌هایى از دعاى افتتاح را شرح داده اند، و در بخش سوم بخش‌هایى از دعاى ابوحمزه و در بخش چهارم قسمت‌هایى از دعاى مکارم الاخلاق را ـ که در اضافات بعدى به کتاب ملحق شده ـ تبیین و شرح فرموده‌اند.

بنابراین، ترتیب کتاب به گونه‌اى است که خواننده با آگاهى از مفهوم و فلسفه دعا و شرایط استجابت آن و نیز با یافتن پاسخ‌هاى روشنى براى برخى شبهات درباره دعا مشتاق دعا مى شود؛ سپس با گزیده‌هایى از ادعیه نورانى و معتبر مانند دعاى افتتاح، ابوحمزه و مکارم الاخلاق آشنا مى شود، و به این ترتیب کیفیت سخن گفتن و ارتباط با حضرت حق را درمى یابد.

کتاب خودشناسى براى خودسازى

این کتاب شریف به همت انتشارات مؤسسه آموزشى و پژوهشى امام خمینى(رحمه الله)، چاپ و منتشر شده است. قابل ذکر است که پیشتر این اثر توسط انتشارات مؤسسه در راه حق چاپ و منتشر شده بود.

استاد پس از ذکر مقدمه و توضیح مفردات بحث، مراتب کمال و تقسیم آن به کمال حقیقى و نسبى را متذکر مى شوند. کمالى که براى موجود، کمال نهایى به شمار آید، «حقیقى»، و آن که آلت و وسیله اى براى رسیدن به کمال بالاترى باشد، کمال نسبى براى آن موجود خواهد بود. ایشان در ادامه، عوامل و شرایط سیر استکمالى به سوى کمال حقیقى را متذکر مى شوند. آن گاه به این نکته مى رسند که براى یافتن کمال، ابتدا مى باید آن را شناخت؛ اما این شناخت درباره کمال حقیقى انسان، با ابزار تجربه امکان پذیر نیست. سپس به مناسبت ذکر یکى از دلایل نارسایى ابزار تجربى در شناخت کمال حقیقى انسان، به این امر مى پردازند که آراى فلاسفه نیز درباره چیستى این کمال مختلف است؛ لیکن بررسى آراى آنان و بیان نقض و ابرام هایى که در این زمینه صورت داده اند با شیوه بحث این کتاب ـ که مبتنى است بر یافت هاى وجدانى و استدلال هاى ساده عقلانى ـ سازش ندارد. از این رو پایه بحث را بر جهت یابى امیال فطرى براى رسیدن به کمال حقیقى مى نهند، و با بررسى ادراک و مراتب آن، قدرت و مظاهر آن، عشق و پرستش و لذت و کمال، نتیجه مى گیرند لذت حقیقى در گرو رسیدن به کمال حقیقى است، که در آن مقام، بالاترین لذت از کامل ترین موجود به‌دست مى آید. این نقطه اوج امیال و غایت آمال است که در آن امیال فطرى انسان به طور کامل ارضا مى شوند و این در سایه ارتباط کامل و آگاهانه با مبدأ هستى امکان‌پذیر است. از این‌رو در بحثى دیگر، امکان عقلى این ارتباط آگاهانه کامل را با آفریدگار اثبات مى کنند.

سپس نتیجه نهایى بحث را بیان مى کنند و در خاتمه، راهکارهاى عملى براى رسیدن به کمال حقیقى را در قالب یک برنامه مطرح مى سازند. این برنامه از مواد مثبت و منفى ـ در جهت تقویت خواست کمال جویى و خداپرستى انسان ـ تشکیل یافته است. مهم ترین مواد مثبت این برنامه عبارت‌اند از: ۱٫ انجام به موقع عبادت، و بهویژه نمازهاى واجب، همراه با حضور قلب و اخلاص کامل؛ ۲٫ اختصاص مقدارى از وقت روزانه به امر تفکر در باب صفات و آیات الهى، و نیز تفکر درباره تشخیص راه صحیح، و طولانى بودن مسیر، و کم بودن فرصت و نیرو، و کثرت موانع، و بى ارزشى اهداف دنیوى و…؛ ۳٫ برنامه روزانه براى قرائت قرآن همراه با تأمل و نیز مطالعه دقیق روایات و مواعظ، کلمات حکمت آمیز، احکام فقهى و دستورات اخلاقى و… .

مهم ترین مواد منفى این برنامه عبارت‌اند از: ۱٫ پرهیز از زیاده روى در التذاذات مادى؛ ۲٫ کنترل قواى حسى و خیالى، بهویژه چشم و گوش؛ ۳٫ حفظ اندیشه از لغزشگاه هاى فکرى.

کتاب عروج تا بى‌نهایت

این اثر درباره نماز است که توسط حجت‌الاسلام آقای سید محمدرضا غیاثی کرمانی از میان گفته‌ها و نوشته‌های حضرت استاد گردآوری و در ۵ فصل تنظیم شده و به همت انتشارات مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) به چاپ رسیده است.

در این کتاب با بهره‌گیری از آیات نورانی قرآن و روایات معصومان و نیز حکایت‌ها و خاطره‌هایی از بزرگان، با بیانی شیوا، ابعاد مختلف نماز بررسی می‌شود.

در این کتاب به شرح و توضیح مباحث ذیل پرداخته شده است:

تشریح ضرورت و راه‌های تحصیل توجه قلبی در نماز با اشاره به نقش توجه به عظمت بی‌کران و لطف بسیار خداوند و نیز نقش اهل بیت(ع) به عنوان واسطه‌های میان ما و خدا، بیان جایگاه اخلاص و قصد قربت در نماز با اشاره به سخن مرحوم علامه مجلسی در این باره، توضیح نشانه‌های اخلاص و ریا، معرفی نماز واقعی، بیان عوامل حضور قلب و خشوع در نماز، مراتب خوف از خداوند، تشریح نقش نیت، مراتب و مفهوم آن، بیان نکته‌ها و طرح پرسش‌هایی درباره اذان و اذکار نماز و پاسخ به آن‌ها و بررسی و توضیح شرایط قبولی نماز و آثار نماز مقبول.

منبع : پایگاه اطلاع رسانی آثار حضرت آیت الله مصباح یزدی