معرفی چند اثر اخلاقی از آیت الله مجتهدی تهرانی

3a87681a8365cb10ceb54d7831ccad1f_L

آداب و رسوم مطرح شده در این کتاب، از حالت دستورات خشک و آئین نامه ای خارج، و به صورت حکایات شیرین، و با زبانی ساده و بدون به کار بردن کلمات مشکل و سخت آورده شده است  و در کنار آن بیش از ششصد حدیث با ذکر منابع و با اعراب گذاری و ترجمه آن به مناسبت های مختلف گنجانیده شده است.

آیت الله مجتهدی تهرانی از علما و استادان اخلاق سال ۱۳۰۲ شمسی در خانواده ای متدین در تهران به دنیا آمد . ملامحمدعلی مجتهد معروف به آیت الله شیخ احمد مجتهدی تهرانی پس از گذراندن مدارج علمی در ۱۹ سالگی لباس روحانیت به تن کرد. وی پس از چند سال فراگیری علوم مقدماتی، در ۲۴ سالگی دروس رسائل و مکاسب را نزد آیت الله فاضل پدر حضرت آیت‌الله فاضل لنکرانی و آقا سید ‌حسین قاضی و آقا شیخ قاسم نحوی فرا گرفت.

استاد فقید ملا محمد علی مجتهد در۲۶ سالگی نیز در دروس کفایه برخی از استادان به نام حوزه علمیه قم حاضر شد و سپس از درس خارج فقه و اصول مرحوم آیت الله العظمی بروجردی و دیگر مراجع بزرگ حوزه از جمله حضرت امام خمینی(ره) بهره های فراوانی برد.

آیت الله مجتهدی تهرانی پس از سال ها تدریس در مسجد آقا سید عزیز الله بازار تهران و پس از رحلت یکی از استادانش حاج شیخ محمد حسین زاهد رحمت‌ الله علیه ، حوزه علمیه حاج ملا محمد جعفر تهران را که هم اکنون به نام حوزه علمیه آیت ‌الله مجتهدی معروف است بنا نهاد.

در حوزه علمیه حاج ملا محمد جعفر تهران چند نسل از طلبه های علوم دینی نزد عالم فقید آیت الله مجتهدی تلمذ کردند و به درجات عالی رسیدند که هم اکنون برخی از آنان در بسیاری از حوزه های علمیه سراسر کشور مشغول تدریس علوم دینی در سطوح مختلف حوزوی هستند.

استاد اخلاق آیت‌ الله مجتهدی تهرانی که حدود یک ماه در بیمارستان بازرگانان تهران بستری شده بود، سرانجام صبح روز  ۲۳ دی ماه ۱۳۸۶و در چهارمین روز ماه محرم الحرام سال ۱۴۲۹ هجری قمری دعوت حق را لبیک گفت.

در ادامه به معرفی چند کتاب اخلاقی از ایشان می پردازیم :

معرفی کتاب آداب الطلاب و آفات الطلاب

کتاب دو جلدی آداب الطلاب و آفات الطلاب مجموعه سخنان و تجربیات عالم ربانی و معلم اخلاق، حضرت آیت الله حاج شیخ احمد مجتهدی تهرانی است که قریب ۶۰ سال از عمر شریف خود را جهت تعلیم و تربیت طلاب علوم دینیه سپری کرده اند. مطالب این کتاب در مدت پنج سال به همت یکی از شاگردان این عالم ربانی ، حجت الاسلام شاکر برخوردار فرید جمع آوری و تنظیم گردیده است. آداب و رسوم مطرح شده در این کتاب، از حالت دستورات خشک و آئین نامه ای خارج، و به صورت حکایات شیرین، و با زبانی ساده و بدون به کار بردن کلمات مشکل و سخت آورده شده است  و در کنار آن بیش از ششصد حدیث با ذکر منابع و با اعراب گذاری و ترجمه آن به مناسبت های مختلف گنجانیده شده است.

برای اینکه این کتاب، بیشتر مورد استفاده و اطمینان خوانندگان محترم قرار گیرد،‌اسناد و مدارک آن اعم از احادیث و روایات و غیره، پس از تفحص و جستجو در میان کتب مختلف، در پاورقی ذکر شده است. در این کتاب اگر چه به بیان آداب و آفات طلبگی پرداخته شده است اما به جهت بیان روان و شیوای آن و نیز حکایات آموزنده  می تواند مورد استفاده علاقمندان نیز قرار گیرد. با هم یکی از آداب مطرح شده در این کتاب را که در بیان اهمیت نماز اول وقت می باشد از صفحه ۳۷۹ جلد اول کتاب  (آداب الطلاب) مرور می کنیم:

می گویند چرا شیعه نماز اول وقت نمی خواند.

برادران عزیز، اول اذان همه کارها را تعطیل کنید. اگر بازاری هستید، نمی خواهید مغازه را ببندید، داخل مغازه نماز بخوانید،  یکی از بازاری ها، یک روز خودش در مغازه نماز می خواند و شاگردش را به جماعت می فرستاد و یک روز برعکس، اگر نمازت را اول وقت بخوانی خدا همه کارهایت را سر و سامان می دهد و در ضمن خواندن، حضور قلب را هم رعایت کن. باید حضور قلب را از خدا بخواهی. آیت الله سید عبد الهادی شیرازی قبل از تکبیره الاحرام، عرضه می داشتند: السلام علیک یا ابا عبد الله، این هم در حضور قلب موثر است. مطلب دیگر اینکه فکر کن آخرین نمازی است که می خوانی، آن وقت شروع به نماز کن و این خیلی تاثیر دارد.

گویند شخصی که اهل روستا بود سه کار داشت یکی اینکه گندمش را به آسیاب داده بود برای آرد کردن، و باید زود می گرفت، دوم اینکه الاغش گم شده بود و باید دنبال آن می رفت و سوم اینکه نوبت آب دادن زمینش بود و باید باغش را آب می داد، و در همان حال دید وقت اذان است، گفت حالا نماز را بخوانیم، خدا بزرگ است و توکل بر خدا کرد. نماز را که خواند شخصی آمد و گفت: فلانی گندم شما را آسیابان، اشتباها زودتر آرد کرده و من برایت آورده ام. چون مشغول تعقیبات نماز شد، شخصی سرش را داخل مسجد کرد و گفت باباجان چرا نیامدی باغت را آب بدهی، ما باغت را آب دادیم، نماز دوم را که خواند خواست برود شخصی دیگر آمد و گفت: این الاغ را دیدم که دارد می رود فهمیدم مال شما است، گرفتم و آوردم.

اگر سر ظهر پدرت تو را صدا بزند و تو همان موقع بگویی بله، می گوید: بیا پدر جان کارت دارم، ولی اگر بعد از ظهر بروی بگوئی: پدر جان ظهر مرا صدا زدید، چکار داشتید؟ پدر می گوید: الان جواب می دهی. من ظهر تو را صدا زدم. نماز هم چنین است یعنی خداوند اول ظهر صدا می زند قد قامت الصلوه ولی تو بعد بروی و بگوئی الله اکبر

کتاب «طریق وصل»

کتاب طریق وصل نیز از مجموعه رهنمودهای اخلاقی حضرت آیت الله مجتهدی تهرانی گرداوری شده است. استاد مجتهدی در باره اهمیت مواعظ اخلاقی برای همه مردم علی الخصوص طلاب علوم دینیه می فرمودند : طلاب علوم دینیه احتیاج به استاد اخلاق دارند، در غیر اینصورت همانطور که آیه الله می شویم، نفس اماره ما هم آیه الله می شود، بلکه او آیه الله العظمی می شود. پس باید یک استاد اخلاق باشد تا طلبه بداند که چگونه نفس را کنترل و سرکوب نماید.

قسمت هایی از کتاب

خاک پای پدر و مادر باشید

« مواظب باشید عاق والدین نشوید و پدر و مادر نفرینتان نکنند و بگویند:”خدایا من از این فرزندم نمی گذرم” یک وقت خیره خیره به پدر و مادرتان نگاه نکنید. حالا پدرتان سر شما داد زده است، نباید کاری کنی.

پدر حاج شیخ عباس قمی مفاتیح الجنان، پای منبر حاج شیخ غلامرضا نشسته بود. حاج شیخ غلامرضا داشت از روی کتابی که حاج شیخ عباس قمی نوشته بود، مسأله می گفت. پدر حاج شیخ عباس نمی دانست که این کتاب را پسرش نوشته و حاج شیخ عباس هم چیزی به او نگفته بود.

حاج شیخ عباس آمد در گوش پدرش چیزی بگوید، ناگهان پدرش جلوی مردم سر او داد زد که “بیا و بنشین ببین حاج شیخ غلامرضا چه می گوید؟ بیا و بنشین و بفهم!” حاج شیخ عباس قمی به پدرش گفت:”پدر جان! دعا کن بفهمم” نگفت این کتاب را من خودم نوشتم، نرفت به مادرش بگوید پدرم جلوی جمع آبروی مرا ریخت، خیره خیره به پدرش نگاه نکرد، فقط آهسته گفت: “پدر جان! دعا کن بفهمم” »