جنگ نرم ؛ توطئه یا توهم توطئه

71f8a7b9dfbdfa4a4502ebd60f17d2b5_L

در این یادداشت به موضوعی می پردازیم که از دیرباز از بحث های چالشی فضاهای فرهنگی کشور بوده است. آیا جنگ نرم واقعیت دارد و یا یک توهم است.

 

  • اثبات وجود جنگ نرم آمریکا علیه ایران

در این زمینه می توان دو دیدگاه را مطرح کرد ؛ دیدگاه وجود توطئه و دیدگاه وجود توهم توطئه. در دیدگاه توهم توطئه ذهن ما به این موضوع رهنمون می شود که هر مشکلی که در کشور موجود است توسط یک نیروی بیگانه شکل گرفته است.

نظر رهبر معظم انقلاب در این زمینه این است که وقتی ما می بینیم که تمام دستگاه های تبلیغاتی استکبار جهانی علیه کشور ما فعالیت می کنند و در بسیاری از مواقع دایه دلسوز تر از مادر می شوند و می خواهند از ساده اندیشی برخی استفاده کنند ، به این نتیجه می رسیم که این موضوع توهم توطئه نیست. همچنین ایشان می فرمایند که وقتی دشمن بر سر هر راهی وجود دارد چگونه می توان جود او را عدم فرض کرد؟

  • وجود دشمن پایدار و قوی

نظام سلطه و هژمونی طلب ، دشمن اصلی انقلاب اسلامی و آموزه های آن به خصوص در حوزه های فرهنگی و سیاسی است و پس از پیروزی انقلاب ، تلاش های متعددی از سوی دشمنان به صورت مداوم و مستمر پیگیری شد تا این انقلاب را زمین گیر و نابود سازند. در این زمینه می توان به تصویب بودجه ۴۰۰ میلیون دلاری توسط آمریکا برای ایجاد بی ثباتی در ایران در سال ۲۰۰۶ اشاره کرد.

  • تقابل مبانی فرهنگ غربی با فرهنگ اسلامی

اختلاف بین فرهنگ اسلامی و فرهنگ غربی ناشی از دو جهان بینی مختلف است . برای مثال اصالت خدا در فرهنگ اسلامی در مقابل فرد گرایی غربی است یا به عنوان مثال در فرهنگ اسلامی هیچ موضوعی از دایره ارزش های دینی خارج نیست در حالیکه  در مقابل این موضوع ، سکولاریسم غربی دین را امری حاشیه ای می داند.

با توجه به آنچه گفته شد می توان این دو فرهنگ را در بحث قدرت نرم از پنج منظر بازیگران ، ابزار ، منابع ، اهداف و نتایج با یکدیگر تطبیق داد.

الف) بازیگران تولید کننده قدرت نرم :

در گفتمان اسلامی تولید کننده قدرت نرم خود را نسبت به نیاتش پاسخگو می داند و تقرب به خدا در تمامی اعمال او دیده می شود اما در گفتمان غربی منفعت طلبی و نفع جویی افق حرکت را تعیین می کند. بر همین اساس هدف اصلی حکومت دمکراتیک ، تامین منافع شهروندان و برآورده کردن آرزو های آنان در حد امکان است در حالیکه در حکومت دینی ، هدف ، تامین مصالح معاش و معاد توامان امت است.

ب) ابزار تولید قدرت نرم :

در گفتمان غربی هدف وسیله را توجیه می کند پس برای رسیدن به هدف می توان از هر وسیله ای استفاده کرد اما در گفتمان اسلامی وسیله باید مشروعیت داشته باشد و نمی توان برای رسیدن به هدف از هر وسیله ای استفاده کرد.

ج) منابع قدرت نرم :

در اینجا به بررسی چند مورد از موضوعاتی که تفاوت میان گفتمان غربی و اسلامی را نشان می دهد می پردازیم :

  • آزادی :

در گفتمان غربی آزادی یک فرد تا جایی که به حقوق دیگران لطمه وارد نکند مورد قبول است اما در گفتمان اسلامی ، آزادی  باید در چارچوب تبعیت از فرامین الهی باشد و لطمه وارد نکردن به حقوق دیگران شرط کافی نیست.

  • قانون :

در گفتمان اسلامی ، قانونی که وضع می شود باید بر مبنای فطرت باشد اما در گفتمان غربی به علت تاکید بر اصالت فرد و انسان ، قانونی که وضع می شود صرفا توجه به بعد مادی دارد. همچنین در گفتمان غربی قانون اعتبار خود را فقط از اکثریت مردم کسب می کند اما در گفتمان اسلامی تایید قانون در مرحله اول باید توسط شریعت صورت بگیرد.

  • اخلاق :

 در گفتمان غربی خوب و بد آن چیزی است که تضمین کننده نفع ماست و این امیال و خواسته هاست که معیار تشخیص خوب و بد دانسته می شود و چون امیال نسبت به افراد مختلف است ، به نسبت گرایی می رسیم اما در اسلام ارزش های اخلاقی معیاری مشخص دارد و این دین است که ضامن و پشتیبان اخلاق است.

  • اعتقادات دینی :

دین در غرب در گوشه خانه ها قرار داده می شود در حالیکه در اسلام دین در تمام شوون مادی و معنوی زندگی انسان ها دخیل است.

  • الگوی حکمرانی :

در گفتمان غربی دولت باید امینت را برای بهره برداری شهروندان از منافع مادی فراهم کند اما در گفتمان اسلامی دولت ، توامان رفاه گستر و فضیلت گستر است و در این بین فضیلت بر رفاه اولویت دارد.

  • کارایی اقتصادی :

در گفتمان غربی توسعه منفعت محور بر مفاهیمی نظیر عدالت و کمک به ضعیفان تقدم دارد اما در گفتمان اسلامی ، انسان علاوه بر آزادی در فعالیت اقتصادی در برابر منافع دیگران و فقرا نیز مسئول است.

د) اهداف کاربرد قدرت نرم

میان گفتمان غربی و اسلامی در این خصوص نیز اختلاف وجود دارد. مکتب غربی در جنگ نرم منافع مادی و شخصی خویش را دنبال می کند در حالیکه اسلام مصلحت عمومی و خیر بشر را در نظر دارد.

ه) نتایج ناشی از اعمال قدرت نرم

جنگ نرم در گفتمان اسلامی به علت اتصال به منبع الهی ، مدت زمان طولانی تری را در جامعه هدف می ماند اما در گفتمان غربی به علت عدم اتصال جنگ نرم به منبع الهی ، سردمداران این جنگ مجبورند برای باقی ماندن هرچه بیشتر اثر جنگ از تبلیغات گوناگون و…. استفاده کنند و در نهایت هم دچار شکست می شوند.