تربیت فرزندان

78468ad5288d433009367eeff5a5f3b3_L

پیامبر عظیم الشأن اسلام فرموده اند: هرکس به فرزند خود بی مهری و بی عاطفگی نموده و به او احترام نگذارد، از ما نیست؛ یعنی از اسلام خارج است و بدین وسیله او دچار کیفر این کار می شود.

 فرزندان، امانتهای الهی و نشانه های خدا

می دانیم که در اسلام توصیه و تأکید زیادی به ازدواج شده است و ما این را از کلام الله و همچنین سخنان معصومین علیهم السلام به خوبی درک می کنیم . اما چرا این همه سفارش؟

ازدواج علاوه بر نتایج و کارکردهای زیادی که در پی دارد؛ هدف اصلی از این امر الهی، تربیت نسل توحیدی است که طبق آیات و روایات نورانی، این مهم به عهدۀ پدر و مادر فرزند است که با تمامی قوا و با علم و حکمت و درایت و با استعانت  از خالق او در این مسیر گام بردارند.

 اما شارع مقدس ( خداوند جل جلاله )  با ذکر حقوقی که فرزند بر گردن پدر و مادر دارد؛ راه وصول به این هدف را گام به گام به آنها یاد می دهد و ضمن اینکه آنها را متوجه این امر خطیر می نماید، بهترین راهنمایی ها و هدایت ها را پیش روی ایشان قرار می دهد و آنان را مسئول سلامت ، رشد ، تعلیم و تربیت آنان می داند و آنها را تا نیل به این مقصود، دستگیری  و راهبری می نماید.

از جملۀ حقوقی که فرزند بر عهدۀ والدینش دارد می توان انتخاب نام نیکو، سرزنده و گرامی داشتن مادر او، توجه به انتساب او به والدین، بهداشت او، تغذیه مناسب او، تعلیم و تربیت او، مهرورزی به وی، اکرام او  و یاری کردن او در کار نیک، خواندن قرآن و ختنه نمودن و آموزش شنا و تیر اندازی برای پسر؛ و تعلیم سورۀ نور و حفظ او از معرض دید نامحرمان برای دختر است. بطور کلی باید فرزندشان را در جایگاه شایسته ای که در خور یک انسان است، قرار دهند.

بهداشت کودک

از آنجا که همیشه پیشگیری بهتر از درمان است، در دین اسلام که سرآمد و خاتم ادیان الهی است، توسط معصومین علیهم السلام، نکات بهداشتی ذکر شده که رعایت آنها متضمن داشتن فرزندی سالم و بدون نقص از آغاز تا پایان عمر وی خواهدبود. که این سفارشها از مدتها پیش از تولد فرزند تا بعد از ولادت جریان دارد. که آن از انتخاب همسر شروع شده و تا زمان انعقاد نطفه و بعد از آن مراقبتهای زمان بارداری و نیز آدابی از قبیل ختنه نمودن فرزند پسر در روز هفتم و سنت عقیقه و سایر مسائلی که توسط شلرع مقدس در این راستا به مسلمانان بلکه همۀ جهانیان هبه شده است؛ که مراعات این مسائل باعث پیشگیری از بیماری هایی از قبیل  سقط فرزند، دیوانگی، گنگی، انحراف جنسی و … می شود.

در مقابل توصیه به عوامل معنوی از قبیل گفتن اذان در گوش راست و اقامه در گوش چپ فرزند، جهت پیشگیری از القائات شیطانی و زیانهای ناشی از آن برفرزند شده است.

 در راستای سلامت فرزند باید دائما وی را از خبائث و کثافات و آلودگیها، پاک نمود و با رعایت نظافت ظاهری، وی را هرچه سالم تر و شاداب تر برای آینده ای که پیش روی دارد، آماده کرد.

طبق آیات و روایات مادر باید دوسال فرزندش را شیر دهد و این حقی است که فرزند برگردن مادر دارد و نیز پدر که مسئول فراهم آوردن احتیاجات مادر در دوران شیردهی است، حتی اگر مطلقه باشد.

و شارع مقدس برای مادران پاداشهایی مانند روزه دار بودن، نمازگزار بودن و مجاهدی که با مال و جانش در راه خدا می جنگد، برای دوران بارداری؛ و آزاد کردن برده ای از فرزندان حضرت اسماعیل علیه السلام در برابر هر بار مکیدن کودک، و هر بار مغفرت و آغازی نو در برابر هر بار شیر دهی در نظر گرفته است.

تعلیم و تربیت کودک آنقدر اهمیت دارد که خداوند عظمتی به والدینی که فرزندشان را بر اساس دین اسلام و محبت پیامبر صل الله علیه و آله و سلم  و علی علیه السلام تربیت نموده اند می بخشد که از نور آن چهره های بهشتیان روشن می شود؛ و در مقابل پیامبر اعظم اسلام از پدرانی که مؤمن اند ولی به فرزندشان واجبات دینی را نمی آموزند، بلکه آنان را از آموختن منع می کنند و فقط چشم مادی به فرزندشان دارند، بیزاری جسته است و فرموده است آنان نیز از من بیزارند. این مطلب نشان میدهد که هدف از فرزندآوری، تربیت او جهت سیر معنوی و رسیدن به قله های تعالی و معرفت الله بوده و باید در این جهت او را تعلیم و پرورش داد .

 رئوس تعالیمی که حق قرزند بر والدین است، عبارتند از :

۱- معارف دینی ( عقاید – اخلاق –  قرائت – دانستن احکام – انجام عبادات )

۲- ادب و مهارتهای اجتماعی

۳- ادب و مهارتهای دفاعی

مهرورزی با فرزندان

 می دانیم که منشأ بسیاری از بیماری ها و اختلالات روانی و شخصیتی و بسیاری از ناهنجاری های اجتماعی و مفاسد اخلاقی، کمبود محبت و عقدۀ حقارت است؛ که علت این معضل، بی مهری یا کم مهری والدین به فرزندشان هم در دوران کودکی و همچنین در بزرگسالی است؛ تا آنجا که پیامبر عظیم الشأن اسلام فرموده اند: هرکس به فرزند خود بی مهری و بی عاطفگی نموده و به او احترام نگذارد، از ما نیست. یعنی از اسلام خارج است و بدین وسیله او دچار کیفر این کار می شود.

در مقابل توصیه های زیادی جهت محبت و تکریم فرزندان شده است؛ از قبیل بوسیدن زیاد آنها و گرامی داشتن فرزندان با گزاردن نام نیکو برآنان که بهترین نام، نام پیامبر رحمت ( احمد و محمد )  برآنان است، و ازدواج آنها بعد از بلوغ، یاری کردن آنها و اینکه از انها در حد توانشان انتظار داشته باشند و از آنچه برایشان دشوار است، درگذرند.

رعایت مساوات میان فرزندان

و از جمله حقوقی که فرزندان بر والدینشان دارند رعایت مساوات و عدالت میان فرزندان است در نیکی و لطف و در تقسیم هدایا و حتی در بوسیدن. فقط استثنایی که توصیه شده است در مورد دختران است که بخاطر فرقهایی که در خلقت آنان است، باید به آنها زودتر و بیشتر از پسران هدیه عطا نمود.

می بینیم که شارع مقدس چه ظرافتهایی را در تربیت فرزند در نظر داشته است که انشاءالله با رعایت آنها نسل توحیدی پرورش یابد که حافظ حقوق مستضعفان و وارثان زمین باشد و بهترین زندگی را در دنیا و آخرت برای خویش و نیز برای دیگران به ارمغان آورد.