نقدی بر مبانی خانواده‌گریزی؛ از رهبانیت تا ایده‌های فمنیست‌های افراطی

b824f85901d9a92733484c4ba647e881_L

عضو هیات علمی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی به نقد و بررسی سه مبنای عمده خانواده‌گریزی یعنی نظریه پلیدانگاری غریزه جنسی، نظریه آزادشماری غریزه جنسی و نظریه ستم‌آلودی ساختار خانواده پرداخت که نقش مهمی در تغییر سبک زندگی دارند.

به گزارش پایگاه شجره طیبه صالحین ، نشست تخصصی «خانواده‌گرایی در سبک زندگی اسلامی» امروز پنج‌شنبه ۱۹ دی‌ماه، با حضور حجت‌الاسلام فرج‌الله هدایت‌نیا، عضو هیئت علمی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی، فائزه عظیم‌زاده اردبیلی، معاون پژوهشی دانشگاه امام صادق(ع)، صابر شجاعی نوری، فرشته روح‌افزا، مدیر کل شورای فرهنگی  اجتماعی شورای عالی انقلاب فرهنگی و جمعی از اساتید و پژوهشگران دانشگاهی برگزار شد.

حجت‌الاسلام هدایت‌نیا در این نشست طی سخنانی درخصوص «ادله خانواده‌گرایی در مکتب اسلام» گفت: خانواده‌گرایی در اسلام دلایل و جایگاه‌های متفاوتی دارد که می‌توان از آن میان، به جایگاه ارزشی خانواده، امر به تزویج بی‌همسران، تقدیس واسطه‌گری در ازدواج، تقبیح مجردزیستی، رواشماری حداقلی طلاق، تقبیح واسطه‌گری در طلاق و… اشاره کرد. رسول اکرم(ص) خانواده را محبوب‌ترین کانون به شمار آورده و قرآن نیز در این راستا خواستار ترویج ازدواج و تشویق بی‌همسران به امر مقدس ازدواج شده است. همچنین هرکس واسطه این امر باشد، پاداشش را از بهشتیان دریافت می‌کند و برای هر قدمی که در این مسیر می‌گذارد، به قدر هزاران رکعت نماز و روزه ثواب نوشته می‌شود.

وی همچنین درمورد شمار حداقلی طلاق افزود: دین اسلام اگرچه طلاق را مجاز می‌شمارد، اما آن را مغبوض خوانده است. همچنین عقوبتی که برای واسطه‌گران این امر در نظر گرفته شده، بسیار شدید است و اسلام با تلاش بر این امر مبارزه می‌کند. باید با هر نگاهی که به فکر سیال خانواده آسیب وارد کرده و به سستی آن منجر می‌شود مبارزه کرد و در مقابل آن ایستاد.

عضو هیئت علمی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی در بخش دیگری از سخنان خود، درباره مبانی خانواده‌گرایی در  اسلام تصریح کرد: مقصود از مبانی چرایی  است و مراد از مبانی خانواده‌گرایی همان فلسفه همسرگزینی و خانواده‌گرایی است. آرامش‌یابی روابط همسران و تربیت توحیدی از جمله این مبانی است. در نقد مبانی خانواده‌گریزی سه نظریه وجود دارد: نظریه پلید انگاری غریزه جنسی، نظریه آزادشماری غریزه جنسی و نظریه ستم‌آلودی ساختار خانواده.

حجت‌الاسلام هدایت‌نیا ادامه داد: نظریه پلیدانگاری غریزه جنسی در میان مسیحیت ظهور کرده است و آن را ناپاک و مانع قرب الهی اعلام کرده‌اند. آن‌ها از این نظریه نتیجه‌گیری کرده و تحریم ازدواج و مجردزیستی، یا همسرگریزی و عزلت‌گزینی را استخراج کرده‌اند. با همین نگاه علمای مسیحی و راهبه‌ها نیز در این دین ازدواج نمی‌کنند که سبک زندگی «زیست راهبانه» نام دارد و رسول خدا(ص) در دین اسلام آن را نفی کرده‌اند.

وی افزود: امام صادق(ع) به یکی از زنانی که چنین دیدگاهی داشت فرمود: «اگر همسرگریزی و مجردزیستی فضل و برتری به شمار می‌آمد، حضرت زهرا(س) پیش از تو در این کار پیشی می‌گرفت، این کار را به کنار بگذار و این رویه را ترک کن». برخی در امر مجرد ماندن حضرت معصومه(س) نیز شبهاتی را وارد کرده و مواردی را متذکر می‌شوند، اما باید دانست که جو خفقان آن دوران شرایط را به نحوی کرده بود که کسی شهامت نداشت تا به خواستگاری حضرت آمده و درخواست ازدواج با ایشان را مطرح کند.

عضو هیءت علمی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی درباره مفهوم نفی رهبانیت به معنای همسرگریزی به یکی از احادیث و روایات اشاره کرد و گفت: پیامبر وقتی شنیدند که گروهی از مؤمنین تصمیم گرفته‌اند تا به خاطر رسیدن به کمال و برتری از همسران خود فاصله بگیرند، فرمود: «فاصله گرفتن از همسر در دین من جایگاهی ندارد». اینکه برخی گمان کنند که در مجرد زیستی راهی به سوی کمال گشایش می‌یابد، اشتباه است.

حجت‌الاسلام هدایت‌نیا با اشاره به سبک دیگری از زندگی که برخی آن را با نام آزادگذاری جنسی می‌شناسند، عنوان کرد: در اخلاق نوین جنسی این امر مطرح است که راسل و برخی فیلسوفان غربی از آن دفاع می‌کنند. این مورد شامل نکاتی از جانب مدافعان مطح شده است: نکته اول این است که معتقدند آزادی هر فرد محترم بوده و باید همه ابعاد آن را مورد توجه داشت. دوم این است که سعادت بشر را در گروی پرورش استعدادهای نهاد درونی می‌دانند و آشفتگی غرایز را محصول عدم رسیدگی به غزایز جنسی به شمار می‌آورند. در آخر این تفکر معتقد است غریزه جنسی در اثر رفع محدودیت رونق می‌گیرد و در اثر اشباع کاهش می‌یابد. برای انصراف بشر از توجه دائم به آن و پرداختن مطلق به غریزه باید راه صحیح را انتخاب کرد و آن برداشتن هرگونه قید و ممنوعیت در این راه است.

وی در ادامه سخنانش افزود: شهید مطهری درمورد آزادگذاری جنسی نقدی را مطرح کرده و گفته است: اینکه محدودیت جنسی مشکل‎زا است صحت دارد، اما نمی‌توان از آن به سوی آزادی روابط رفت و این چنین نتیجه گرفت، زیرا آزادی جنسی بیشتر از محدودیت‌های جنسی آسیب می‌زند و صدمات بیشتری را ایجاد می‌کند. اسلام طرفدار انضباط جنسی است؛ یعنی همسرگزینی، عفاف، کف نفس و چشم پوشی از غیر همسر.

عضو هیئت علمی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی در نقد سومین مبنای نظریه خانواده‌گریزی مطرح شده، اظهار داشت: ستم‌زایی ساختار خانواده نظریه دیگر خانواده‌گریزی است که فمنیست‌های افراطی ستم به زن را در خانواده جستجو می‌کنند. این افراد تشکیل خانواده را برای زن بردگی می‌دانند، زیرا آزادی و اختیار را از دست می‌دهد و در کانون مردسالار تحت اراده همسر درمی‌آیند. فمنیست‌های نتیجه می‌گیرند که این گونه زنان مورد ستم تاریخی واقع شده‌اند؛ بنابراین آزادی جسم در مجردزیستی و خانواده‌گریزی است که در متن کنونی تورات و برخی نسخه‌های انجیل مؤیداتی بر این نگرش موجود است.

حجت‌الاسلام هدایت‌نیا با ارائه شواهدی از نگاه انجیل و تورات به زن افزود: در انجیل برنابا (فصل ۳۸/ بند ۳۰ تا ۳۵) و سفر پیدایش تورات این مفهوم آمده است که «حوا از دنده آدم و برای وی آفریده شده است». همچنین در فصل ۴۱ انجیل برنابا و فصل سوم تورات سفر پیدایش آمده است که «حوا باعث فریب و لغزش آدم شد». در فصل ۴۱ انجیل برنابا، بند ۱۷ تا ۱۹ آمده است: «آن گاه که با حوا تکلم کرد: تویی آنکه به شیطان گوش دادی و به جفت خود طعام را خوراندی». در فصل سوم و بند ۱۷ تورات نیز آمده: «اشتیاق تو بر شوهرت خواهد بود و او بر تو مسلط خواهد بود». اینها همه می‌خواهند این مفهوم را بیان کنند که «جزای گناه حوا، بردگی، مادری و خفت است».