ضرورت تشکیل نظام اسلامی و ملزومات آن (۲)

ff336f2665fe8bd02bf108a99b6df90e_L

وحدت و اجتماع در اسلام امر بسیار مهمی بوده به طوری که نماز، که نماد عبادت خدا است در بعضی موارد مثل نماز جمعه باید به جماعت خوانده شود و در سایر موارد مانند نمازهای روزانه بهتر است که به جماعت خوانده شود.

 ان الله یامر بالعدل و الاحسان

رفتارهای اجتماعی که در محور حقوق مردم است دو قسمت دارد: الف)گرفتن حقوق متقابل که به معنی این است که اگر کسی به دیگری بدی کرد او می تواند طبق آیات قرآن او را عادلانه مجازات کند. ب)عفو و گذشت در مسایل یعنی می تواند در مقابل بدی خوبی کند و او را عفو کند.

عدالت برای جامعه امر بسیار لازمی اما عدل به تنهایی کافی نیست وجامعه با اخلاق به کمال می رسد و با احسان و تعامل است که می توان جامعه را اداره نمود. حال در اینجا به برخی از مصادیق احسان اشاره می کنیم.

۱٫اتحاد و همبستگی : وحدت و اجتماع در اسلام امر بسیار مهمی بوده به طوری که نماز که نماد عبادت خدا است در بعضی موارد مثل نماز جمعه باید به جماعت خوانده شود و در سایر موارد مانند نمازهای روزانه بهتر است که به جماعت خوانده شود.

آثار وحدت و محبت : این وحدت و محبت به وجود آمده آثار و نتیجه های مختلفی دارد از جمله اینکه شیطان خشمگین می شود همانطور که از قهر دو مسلمان خوشحال می شود.همچنین اصلاح میان دو نفر و ایجاد وحدت میان آنها از نمازها و روزهای مستحب یک سال بهتر است.

دراسلام همانطور که به وحدت و آشتی دستور داده شده است از تفرقه افکنی و فتنه و فساد نیز نهی شده است. افراد تفرقه انداز دنباله رو گام های شیطان هستند و به انحراف دچار می شوند و به عذاب اللهی مبتلا خواهند شد.

آثار تفرقه و دشمنی : تفرقه و دشمنی باعث می شود شیطان خشنود گردد و همچنین اگر دو مسلمان بیش از سه روز با یکدیگر قهر باشند و آشتی نکنند از اسلام خارج می شوند و به آتش جهنم وارد خواهند شد و سزاوار لعنت هستند و اعمال آنها پذیرفته نمی شود. قهر دو مسلمان مانند برادر کشی است.

۲٫ حق الناس : حق الناس در اسلام به قدری اهمیت دارد که در برخی موارد بر حق الله نیز اولویت دارد.حضرت علی علیه السلام- نیز می فرمایند : خداوند سبحان حقوق بندگانش را بر حقوق خویش مقدم کرده است و رعایت حقوق مردم به ادای حقوق خدا خواهد انجامید.

کمترین و واجب ترین حق: امام صادقعلیه السلام- می فرمایند: کمترین حقوق برادرت بر تو این است که آنچه را که برای خودت می پسندی برای او نیز بپسندی و آنچه را که برای خودت نمی پسندی برای او نیز نپسندی.و درخصوص واجب ترین حق نیز می فرمایند که مومن بر مومن هفت حق دارد که واجب ترین آنها این است که آدمی تنها حق را بگوید هر چند به ضرر خود یا پدر و مادرش باشد.

۳٫ تامین نیاز مردم : یاری رساندن به مردم وتامین نیازهای مادی و معنوی آنها از وظایف بسیار مهم هر مسلمان است و در برخی از روایات معادل ده طواف خانه کعبه یا چند عمره و چند شبانه روز اعتکاف به شمار آمده است.

برخی آثار رفع نیاز مردم : رفع نیاز مردم آثار و برکات بسیاری دارد؛مثلا فرد را از عذاب خدا دور می سازد و باعث آمرزش گناهان و بالا رفتن مقام او می شود.گرفتاری را از خانواده دفع می کند و باعث دوام و افزایش رزق و روزی می شود،چنانچه حضرت علی-علیه السلام- فرمود: یاری کردن برادر دینی روزی را افزایش می دهد.

کیفر بی توجهی به نیاز مردم : همانطور که یاری کردن مردم و رفع نیاز از آنها پاداشی دنیوی و اخروی دارد، بی تفاوتی نسبت به رفع مشکلات و نیازمندیهای مردم نیز پیامدهای ناگوار و کیفرهای متعددی دارد که در روایات به آنها اشاره شده است.

امام صادق-علیه السلام- می فرماید : بدان کسی که مال خود را در راه اطاعت خدا صرف نکند به هزینه کردن آن در راه معصیت خدا گرفتار می شود.همچنین می فرماید: کسی که از انفاق حقی در راه خدا مانع شود، دو چندان آن را در راه باطل هزینه خواهد کرد.

از احادیث بالا می توان فهمید که یکی از آثار بی توجهی به نیاز مردم گرفتار گناه شدن است.

برخی دیگر از پیامدهای ناگوار بی توجی به نیاز مردم عبارتند از عذاب قبر و عذاب روز قیامت، در زنجیر بودن در قیامت، سیاه شدن چهره در محشر ،محرومیت از سکونت در بهشت و محرومیت از شفاعت پیامبر-صلی الله علیه و آله و سلم- که در این خصوص امام صادق-علیه السلام- می فرماید:هرگاه خدا به بنده اش نعمتی دهد،نیازهای مردم را به سوی او سوق می دهد.اگر او بی منت و تحقیر نیازشان را بر آورد در بهشت فردوس سکونت می یابد؛ ولی اگر نیاز مردم را برطرف نساخت در آتش دوزخ سکونت می یابد و در روز قیامت به شفاعت رسول الله-صلی الله علیه و آله و سلم- دست نمی یابد.

۴٫امانتداری : امانتداری از بهترین اعمال صالح است و در اهمیت آن همین بس که امام سجاد-علیه السلام-  به اصحاب خویش فرمود : بر شما باد به ادای امانت؛اگر قاتل پدرم مرا بر شمشیری که با آن او را کشت امین شمارد قطعا به او باز می گردانم.

در روایات مختلف امانتداری مایه ی افزایش روزی و از نشانه های تقوا شمرده شده است.چنانچه پیامبر-صلی الله علیه و آله و سلم- فرمود: امانتداری بی نیازی و خیانت فقر می آورد.

خیانت در امانت آثار منفی گوناگونی دارد.پیامبر -صلی الله علیه و آله و سلم-  فرمود : کسی که رهبری جمعی را برعهده بگیرد،پس آن را با امانتداری و خیر خواهی همراه نکند رحمت خدا که سراسر هستی را فرا گرفته بر وی تنگ      می شود؛ همچنین آن حضرت فرمود : آن که امانتدار نیست ایمان ندارد.

بر اساس کتاب مفاتیح الحیات