فرهنگ و هنر انقلاب اسلامی؛ آتش‌فشانی که خاموش رها شده است!

a48f7e83259bb07b7a730fbccb7e8ddc_L

با نگاهی به تاریخ تحولات انقلاب اسلامی ایران، از آغاز تاکنون، به راحتی می‌توان فهمید که مظلوم‌ترین بُعد این انقلاب، فرهنگ و هنر است. از ده سال ابتدایی آن که باید گذشت؛ چرا که بیشتر مشغول درگیری‌هایی بودیم برای تثبیت انقلاب و رسیدن به سامان. اما در دولت‌های بعد از دفاع مقدس نیز، آن‌چه اهمیت یافت، سازندگی بود، بعد هم توسعه سیاسی ومسائل اقتصادی.

هرچند که فرهنگ همیشه وِرد زبان مسئولان ما بودو شاید بیشترین بودجه‌ها نیز، ذیل عنوان فرهنگ هزینه شد -که این امر موجبات نگرانی رهبر معظم انقلاب را نیز فراهم کرد-، ولی فهم غلط از کار فرهنگی و نگاه سطحی، شعاری و بیشتر کمّی به فرهنگ و هنر، عملاً راه به جایی نبرد. بیشتر هزینه‌هایی که دولت‌ها خرج فعالیت‌های فرهنگی کرده‌اند، اگرچه در بعضی موارد توسط افراد توان‌مند و به اصطلاح حرفه‌ای صورت گرفته، ولی چون این هنر از درون افراد نجوشیده است و بیشتر سفارشی است، با چندان مقبولیتی مواجه نشده است.

در واقع، همه آن‌چه که امروز ما از فرهنگ و هنر انقلاب اسلامی داریم -که البته آن‌قدر کم است به نسبت این انقلاب بزرگ که شاید بهتر آن باشد که بگوییم، نداریم-، جوشیده از عمق جان و دل مردم است و بس. نمونه‌اش همین جنبش عظیم هنری انقلاب اسلامی بود که در همه حوزه‌ها از شعر و رمان و داستان گرفته تا گرافیک و موسیقی و فیلم‌سازی و … که از درون فتنه ۸۸ جوشید و موجی از هنرمندان جوانِ انقلاب اسلامی را پدید آورد که هیچ نسبتی هم با دولت نداشتند. این یک عشقی نسبت به انقلاب اسلامی بود که همانند آتش‌فشانی خاموش رها شده بود؛ اما در یک برهه‌ای از تاریخ و بر اثر یک تلنگر، به خروش آمد و یک فصل نویی را در هنر انقلاب اسلامی پدید آورد.

و این آتش‌فشان بالاخره باید به خروش آید. کاری که باید صورت گیرد تربیت افراد آشنا با مبانی این انقلاب اسلامی است. آموزش و تربیتی، نه از سر تکلیف، که از عمق جان؛ که اگر این‌گونه باشد بر قلبِ جوانان تشنه خواهد نشست و خواه، ناخواه در قالب‌های مختلف هنری منعکس خواهد شد و این محتوای غنی، در ظرف مناسب خود منعکس خواهد شد.

اگر این انقلاب اسلامی، انقلابی بود هم‌چون دیگر انقلاب‌های کوچک و مقطعیِ کشورهای کوچکِ دنیا، خیلی جای نگرانی نبود. چون اتفاق خاصی نبود. اما این انقلابِ عظیمِ اسلامی و انسانی که سال‌هاست مبدأ تحولات بزرگ در تمام دنیا شده است و ابرقدرت‌های جهان را به چالش کشیده است، آن‌قدر محتوای غنی و آن‌قدر مخاطبِ تشنه دارد که این بی‌توجهی به مقوله فرهنگ و هنر، به عنوان بستری برای انتقال پیام این انقلاب، کاملاً به چشم می‌آید و اشک از چشم جاری می‌کند.

این انقلاب بیش از هر چیزی باید فرهنگ را جدی بگیرد. همان‌طور که رهبر معظم انقلاب نیز چنین دغدغه‌ای دارد. نگاه ایشان به مسائل و مشکلات کلان کشور بیشتر فرهنگی است . مشی ایشان در برخورد با مسأله تحریم‌ها و مشکلات اقتصادی نیز بیشتر فرهنگی است و می‌بینیم که بار اصلی مبارزه با تحریم‌ها و حل مشکلات اقتصادی را بر دوش مردم می‌اندازند و می‌خواهند که این مشکل را خود مردم و  از طریق اصلاح الگوی مصرف و ترویج فرهنگ خرید کالای ایرانی که هر دو راه‌حل‌هایی فرهنگی هستند، حل کنند . در حالی که نگاه مسئولان ما به فرهنگ ، یک مسأله فرعی و حاشیه‌ای است. اقتصاد، سیاست، مسائل نظامی و … جای خود را دارند، اما فرهنگ نه ! غافل از این‌که همه این مسائل با فرهنگ است که قابلیت رشد و شکوفایی را پیدا می‌کنند.

انقلاب ما یک انقلاب ماهیتاً فرهنگی بود. ولی آن‌چه در آن به فراموشی سپرده شد، فرهنگ بود. اگر این آتش‌فشان به خروش آید، بسیاری از مشکلات پیشِ روی این انقلاب نیز با سرعتی دو چندان حل خواهد شد و پیامش قلب‌های مخاطبان تشنه را فتح خواهد کرد. إن‌شاءالله