آوینی نگاه همچنان جدید و انقلابی

ddfb9b15e570a6169be22cf2dc69112e_L

شهید آوینی بیش از صد فیلم مستند را تدوین و کارگردانی کرد . این مورد را می توان از بینش های قوی شهید مرتضی آوینی دانست. زیرا که بعد از انقلاب و در آن اوضاع آشفته ، عرصه ی هنر نیاز به یک عنان گیری توسط جوانان معتقد به نظریه سیاسی اسلام و ولایت فقیه داشت .

 در سایه پر کرامت حضرت عبد العظیم حسنی و در روزی از روز های شهریور ماه سال ۱۳۲۶ بود که یک ستاره در آسمان انقلاب و در کهکشان هنر درخشید ، امّا در ادامه راه خود به جلوه دادن دیگر ستاره های آسمان انقلاب پرداخت .

مرتضی آوینی دوران تحصیلات اولیه خود را در شهر زنجان ، کرمان و تهران به ثمر رساند و در مقاطع دانشگاهی نیز موفق  شد تا به عنوان دانشجوی رشته معماری ، وارد دانشکده‌ی هنرهای زیبای دانشگاه تهران شود. او از کودکی با هنر انس داشت ؛ شعر می‌سرود داستان و مقاله می‌نوشت و نقاشی می‌کرد . تحصیلات دانشگاهی خود را نیز در رشته‌ای به انجام رساند که به خوی هنری او سازگار بود . بعد از پیروزی انقلاب و تشکیل جهاد سازندگی به فرمان امام خمینی قدس سره، در سال ۱۳۵۸ به فعالیت در جهاد سازندگی مشغول شد و جهت مرتفع ساختن مشکلات روستاییان به روستاها عزیمت کرد؛ اما از مشاهده ی ظلم و ستمی که به این قشر از جامعه از طرف رژیم سابق وارد شده بود، بنا به ضرورت به سوی فیلم سازی برای جهاد سازندگی کشانده شد و اولین کار خود را در مجموعه ی تلویزیونیِ «خان گَزیده ها» که در ارتباط با غائله خسرو قشقایی بود، به تصویر کشاند . سال بعد به عنوان نماینده ی جهاد سازندگی به گروه تلویزیونی جهاد پیوست و مجموعه ی فیلم های «روایت فتح» را که خلقتی زیبا از هنر به یاد ماندنی رزمندگان اسلام بود، به یادگار گذاشت. شهید هنرمند بیش از صد فیلم مستند را تدوین و کارگردانی کرد. این مورد را می توان از بینش های قوی شهید مرتضی آوینی دانست. زیرا که بعد از انقلاب و در آن اوضاع آشفته ، عرصه ی هنر نیاز به یک عنان گیری توسط جوانان معتقد به نظریه سیاسی اسلام و ولایت فقیه داشت . این فهم را مرتضی وامثال او داشتند و سعی به کارگیری آنها و ترویج دادن آنها را نیز سرلوحه کارشان قرار داده بودند .

خود آن بزرگوار در این مورد این گونه می نویسد :

« حقیر دارای فوق لیسانس معماری از دانشکده‌ی هنرهای زیبا هستم اما کاری را که اکنون انجام می‌دهم نباید به تحصیلاتم مربوط دانست حقیر هرچه آموخته‌ام از خارج دانشگاه است بنده با یقین کامل می‌گویم که تخصص حقیقی در سایه‌ی تعهد اسلامی به دست می‌آید و لاغیر قبل از انقلاب بنده فیلم نمی‌ساخته‌ام اگرچه با سینما آشنایی داشته‌ام. اشتغال اساسی حقیر قبل از انقلاب در ادبیات بوده است… با شروع انقلاب تمام نوشته‌های خویش را –  اعم از تراوشات فلسفی، داستان‌های کوتاه، اشعار و… –  در چند گونی ریختم و سوزاندم و تصمیم گرفتم که دیگر چیزی که “حدیث نفس” باشد ننویسم و دیگر از “خودم” سخنی به میان نیاورم… سعی کردم که “خودم” را از میان بردارم تا هرچه هست خدا باشد، و خدا را شکر بر این تصمیم وفادار مانده‌ام.»

شاید آن روز که شهید خود را کنار گذاشت شروعی بود برای او تا در زندگی خود بزرگی دیگران را در آینه دوربین ها به نمایش بگذارد.

مجموعه‌ی یازده قسمتی “حقیقت” کار دیگر این شهید بزرگوار محسوب می‌شد که یکی از هدف‌های آن ترسیم علل سقوط خرمشهر بود.آن شهید بزرگوار در مورد شروع و انگیزه ساخت این مجموعه این چنین گفته است:

«یک هفته‌ای نگذشته بود که خرمشهر سقوط کرد و ما در جست‌و‌جوی “حقیقت” ماجرا به آبادان رفتیم که سخت در محاصره بود تولید مجموعه‌ی حقیقت این گونه آغاز شد.»

کار مرتضی آوینی در جبهه‌ها ادامه یافت و با شروع عملیات والفجر هشت، شکل کاملاً منسجم و به هم پیوسته‌ای پیدا کرد آغاز تهیه‌ی مجموعه‌ی زیبا و ماندگار روایت فتح که بعد از شروع عملیات والفجر هشت تا پایان جنگ به طور منظم از تلویزیون پخش شد به همان ایام باز می‌گردد.

شهید آوینی فعالیت‌های مطبوعاتی خود را در اواخر سال ۱۳۶۲، هم زمان با مشارکت در جبهه‌ها ، با نگارش مقالاتی در ماهنامه‌ی “اعتصام” ارگان انجمن اسلامی آغاز کرد این مقالات بازه وسیعی از عناوین سیاسی، ، اعتقادی و عبادی را در بر می‌گرفت او طی یک مجموعه مقاله درباره‌ی “مبانی حاکمیت سیاسی در اسلام” آرا و اندیشه‌های رایج در مورد دموکراسی، رای اکثریت، آزادی عقیده و برابری و مساوات را در نسبت با تفکر سیاسی ماخوذ از وحی و نهج‌البلاغه و آرای سیاسی حضرت امام(ره) مورد تجزیه و تحلیل و نقد قرار داد. مقالاتی نیز در تبیین حکومت اسلامی و ولایت فقیه در ربط و نسبت با حکومت الهی حضرت رسول(ص) در مدینه و خلافت امیرمؤمنان(ع) نوشت و اتصال انقلاب اسلامی را با نهضت انبیا علیهم‌السلم و جایگاه آن با جنگ‌های صدر اسلام و قیام عاشوا و وجوه تمایز آن از جنگ‌هایی که به خصوص در قرون اخیر واقع شده‌اند و نیز برکات ظاهری و غیبی جنگ و ویژگی رزم‌آوران و بسیجیان، در زمره‌ی مطالبی بود که در “اعتصام” منتشر شد. این نوشته های سید شهدای اهل قلم نشان دهنده این است که او از جمله انقلابیونی است که در مسئله ی انقلاب فهم عمیقی را دارا بوده و این فهم مشکلات و شبهات متعددی را در زمینه ی ولایت فقیه و انقلاب اسلامی حل و فصل می کند.

اواخر سال ۱۳۷۰ “موسسه‌ی فرهنگی روایت فتح” به فرمان مقام معظم رهبری تاسیس شد تا به کار فیلم‌سازی مستند و سینمایی درباره‌ی دفاع مقدس بپردازد و تهیه‌ی مجموعه‌ی روایت فتح را که بعد از پذیرش قطع‌نامه رها شده بود ادامه دهد. شهید آوینی و گروه فیلم‌برداران روایت فتح سفر به مناطق جنگی را از سر گرفتند و طی مدتی کم‌تر از یک سال کار تهیه‌ی شش برنامه از مجموعه‌ی ده قسمتی “شهری در آسمان” را به پایان رساندند ومقدمات تهیه‌ی مجموعه‌های دیگری را درباره‌ی آبادان، سوسنگرد، هویزه و فکه تدارک دیدند.

سید مرتضی آوینی، بیستم فروردین ۱۳۷۲ در فکه و در حال ساخت مجموعه مستند و تلویزیونی روایت فتح، بر اثر برخورد با مین‌های باقیمانده از زمان جنگ به شهادت رسید.

پیکر شهید سید مرتضی آوینی ۲۲ فروردین با حضور مقام معظم رهبری و هنرمندان و نویسندگان تشییع و در گلزار شهدای بهشت زهرا (س) به خاک سپرده شد.