آسیب شناسی تشکیلات قسمت پنجم

تشکیلات

آسیب هشتم :

سوء استفاده از تشکیلات

طبع عافیت طلب و فزونخواه آدمی ، بر اساس طبعیّت از هوای نفس میل دارد به اینکه دیگران را در جهت مصالح خود به کار گیرد و همه چیز را به خود و اطرافیان و وابستگان خود اختصاص دهد و خودکامگی نماید و این امر در همه تاریخ از اسباب سقوط و هلاکت زمامداران و دولت ها بوده است . از لوازم مدیریت صحیح تشکیلات ، بستن راه های سوء استفاده از هر طرف به ویژه از جانب اطرافیان و وابستگان است.

کسی که در رأس امور تشکیلات قرار گیرد ، هرچند که خود ، انسانی وارسته باشد و اهل سوء استفاده و ستم و تعدی نباشد ، اما خواه یا ناخواه اطرافیان و وابستگانی دارد که ممکن است بخواهند از مقام و قدرت او سوء استفاده کنند و به امتیاز ها و امکاناتی بیشتر از دیکران و خلاف مصالح عمومی دست یابند . ممکن است از وی انتظارهایی داشته باشند که تن دادن به آن انتظار ها به منزله زیرپا گذاشتن حدود الهی و منافع عمومی باشد .

حق آن است که از همان ابتدا باید این گونه انتظار ها و امتیاز طلبی ها را قطع کرد و چنین راهی را سد نمود . زمامداران و مدیران باید در این باره قاطع و جدی عمل کنند و اجازه هیچگونه سوء استفاده ای به اطرافیان و وابستگان خود ندهند.

آسیب نهم :

احتجاب در تشکیلات

هر چقدر تشکیلات مردمی تر و دارای مقبولیّت  اجتماعی باشد به همان میزان از قدرت اجتماعی بالاتری برخوردار خواهد بود . (احتجاب در لغت به معنای در پرده شدن ، در حجاب شدن و در پرده رفتن است) و در مفهوم این بحث به معنای   حاجب داشتن ، دور بودن از مردم ، فاصله گرفتن از مردم ، خود را از مردم جدا کردن ، ارتباط مستقیم با مردم نداشتن و در نتیجه بی اطلاع بودن یا کم اطلاع بودن از مردم و مسائل و مشکلات ایشان است .

در نظام مدیریّتی اسلام ، جدا بودن از مردم و ترس از کار کردن پا به پای ایشان معنا ندارد . در سیره پیامبر اعظم صلّی الله و علیه و آله اشاره شده است که چگونه باید با مردم بود و در پیوند و ارتباط با ایشان امور را اداره کرد و شانه به شانه مردم پیش  رفت .

ممکن است برخی تصوّر کنند این گونه رفتار دون شان و منزلت ایشان است و مگر شأن و منزلتی بالاتر از پیامبر اکرم صلّی الله و علیه و آله هست؟ یا گمان کنند که چنین رفتاری سبب کاهش ابهّت مدیریت ایشان می شود. ابهت و قدرت حقیقی در مردمی بودن است نه در برج نشستن.