دمشق و آنکارا در مسیر معامله پایاپای امنیتی/ موضوع کُردها و حلب محور معامله ترکیه و سوریه

139310231259183074510284

سوریه و ترکیه در آستانه تفاهم امنیتی بی‌سابقه‌ای هستند که یک معامله پایاپای بر سر حلب و موضوع کُردها در سوریه خواهد بود.

به گزارش خبرگزاری صالحین تهران بزرگ؛ به نقل از روزنامه السفیر، سوری‌ها و ترک‌ها در آستانه تفاهم امنیتی بی‌سابقه‌ای هستند که تفاهم سیاسی را به‌دنبال خواهد داشت و هرچند هنوز نشانه‌های آن به‌درستی روشن و واضح نیست، اما سرفصل آن معامله پایاپای است که بر اساس آن ترک‌ها از حلب دست کشیده و گذرگاههای شمالی را به‌روی برخی گروههای مسلح یا مهم‌ترین آنان مسدود می‌کنند.

در مقابل نیروهای ترک برای هدف قرار دادن طرح کُردها در سوریه آزادی عمل خواهند داشت که این نیز غیرمنتظره نیست.

به‌عبارت دیگر شهر حلب برای سوریه و بدنه طرح کُردها در سوریه برای ترک‌ها خواهد بود.

سخنان اردوغان علیه حزب کارگران کردستان

در همین ارتباط رجب طیب اردوغان رئیس جمهور ترکیه بدون اشاره به نام بشار اسد و ارتش سوریه، در سخنرانی اخیر خود نوک پیکان را به‌سمت حزب کارگران کردستان نشانه رفته گفت: هدف ما در سوریه ریشه‌کن کردن این حزب است.

تبادل دیدارها بین مسئولان امنیتی  ترک و سوری

نشانه‌های اصلی این معامله پایاپای در دیدارهای مسئولان امنیتی دو طرف نمود یافته است به این ترتیب که ترک‌ها ابتکار عمل نشان داده و با اطلاع دمشق، در جرابلس دست به اقدام نظامی زدند و یک هفته پیش از این عملیات سوریه را در جریان قرار دادند.

به هر حال برای تکمیل شدن این توافق یا معامله هنوز جزییات زیادی وجود دارد که باید در دیدارهای بیشتر مسئولان دو طرف مطرح شده و مورد بررسی قرار بگیرد و در واقع این معامله به یک تقویم کامل نیاز دارد.

نشست سه‌جانبه سوری، ترکی، عراقی در بغداد

پس از بغداد، نشست بعدی در دمشق و یا مسکو و چه‌بسا در استانبول برگزار می‌شود زیرا بنابر اعلام منابع آگاه عرب، بغداد پنجشنبه گذشته میزبان نشست امنیتی سه‌جانبه با حضور نمایندگان وزارت دفاع و سرویس اطلاعات نظامی عراق و سه تن از افسران بلندپایه سوری وابسته به سرویس امنیت نظامی و اطلاعات و یک هیئت امنیتی ترکیه به‌ریاست حقان ویدان رئیس سرویس اطلاعات ترکیه بود.

در این چارچوب افسران بلندپایه سوری در قالب یک هیئت دیپلماتیک سوری به‌ریاست ولید المعلم وزیر خارجه سوریه راهی بغداد شدند اما او در این گفت‌وگوها مشارکت نکرد تا این نشست فقط با حضور مسئولان امنیتی و نه دیپلماتیک برگزار شود.

خوشبینی حاضران نشست بغداد به هماهنگی‌های امنیتی

حاضران در این نشست در مورد گشودن صفحه جدیدی از همکاری مشترک و هماهنگی امنیتی به‌شکل آموزشی به‌ویژه در ارتباط با حزب کارگران کردستان و فعالیت آن در سوریه  ابراز خوشبینی فراوانی کردند.

بر اساس اطلاعات منابع مزبور، سوریه در مورد چهار افسر ترک که در نبردهای حلب به اسارت گرفته شده‌اند، اسنادی را در اختیار طرف ترک قرار داده که نشان می‌دهد این افراد هنوز در قید حیات هستند، حال آنکه در اختیار داشتن هرگونه اطلاعات در مورد سه افسر ترک دیگر را که تماس با آنان قطع شده است، تکذیب کرد و در عین حال متعهد شد که اطلاعات بیشتری در مورد آنان به دست آورد.

دستور مراجع عالی امنیتی سوریه و  ترکیه بر لزوم همکاری حداکثری

این منابع آگاه عرب همچنین اعلام کردند که هیئت امنیتی سوری و نیز ترکی در این دیدار از بالاترین منابع عالی امنیتی دستور داشتند که حداکثر همکاری را به عمل آورند و همه مسائل را مورد بحث و بررسی قرار دهند.

در این میان هیئت سوری به مرجع مافوق خود در دمشق اعلام کرد که کاملاً این برداشت را دارد که ترک‌ها آماده توسعه همکاری با سوریه و دستیابی به یک معامله با آن در سریع‌ترین زمان ممکن هستند.

دمشق میزبان نشست چهارجانبه

در این میان دمشق یکشنبه آینده میزبان نشست چهارجانبه‌ای است که پس از نشست بغداد دومین نشست از این نوع به شمار می‌آید و هدف از آن اعطای نقش بیشتر به ایرانی‌ها در این گفت‌وگوها است. این نشست با حضور هیئت‌هایی از عراق، سوریه، ترکیه و ایران برگزار خواهد شد.

همچنین مسکو میزبان علی مملوک رئیس شورای امنیت ملی سوریه خواهد بود تا در مورد نتایج نشست ترکیه، سوریه، ایران و عراق بحث و گفت‌وگو کنند، به‌اضافه اینکه یک دیدار با حضور هیئت امنیتی ترکیه در روسیه برگزار شود.

توافق اولیه سوریه و ترکیه بر سر معامله پایاپای

بنابر اعلام منابع آگاه عربی، سوری‌ها و ترک‌ها به یک معامله اولیه دست یافته‌اند که به‌موجب آن دمشق همچنان گروههای کُرد مسلح در شمال سوریه را با هر رویکرد سیاسی، گروههای تروریستی بداند حال آنکه دمشق حزب کارگران کردستان را در جریان درگیری هفته گذشته با ارتش سوریه در حسکه یک گروه تروریستی معرفی کرد.

همچنین دمشق متعهد شده است که حمایت تسلیحاتی از دو گروه کُرد در عفرین یا همان گروههایی که با حزب کارگران کردستان همکاری دارند، متوقف کند.

در مقابل ترکیه هم قول داده است که حمایت تسلیحاتی از گروههای مسلح مخالف دمشق را در حلب متوقف کند و با روسیه در مورد فهرست گروههای تروریستی به تفاهم برسد.

به این ترتیب ترکیه به سه قطعنامه بین المللی پاسخ می‌دهد:

اول بستن گذرگاههای مرزی سوریه به‌روی تروریست‌ها

پاسخ به درخواست روسیه

بررسی راهکارههای نظارت بر گذرگاههای مرزی با قبول مشارکت افسران روسی و نظارت یگان‌های روس بر این گذرگاهها.

پایان زیاده‌خواهی‌های ترکیه در شمال سوریه

به این ترتیب ترکیه از زیاده‌خواهی‌های خود در حلب دست برمی‌دارد و حمایت از گروههای مسلحی را که به‌مثابه سر پیکان جنگ علیه ارتش سوریه به‌ویژه در شمال به شمار می‌آیند، متوقف می‌کند.

احتمال دارد که این معامله این سؤال را به‌دنبال داشته باشد: آمریکا در آن چه نقشی دارد؟

آیا احتمال دارد که ترک‌ها بدون موافقت آمریکا با روسیه و ایران و نیز سوریه یا محور مقاومت به تفاهمات بیشتر برسند؟

این در حالی است که توان اردوغان برای اتخاذ چنین تصمیمی و این سرکشی در برابر واشنگتن جای تردید دارد.

همچنین میزان پایبندی ترک‌ها به اجرای این تعهدات جای تردید دارد زیرا این تعهدات را زمانی به‌عهده گرفتند که احساس می‌کردند متحد آمریکایی به آنان خیانت کرده است و دغدغه‌های مربوط به تکاپوی کُردها نیز افزایش یافته بود.

به هر حال تعیین شاخص‌های واقعی تغییر موضع میدانی ترکیه در قبال سوریه به‌ویژه در شمال این کشور هنوز به زمان بیشتری نیاز دارد، اما شاخص اول اینکه آمریکایی‌ها از نزدیک شدن روابط ترکیه، ایران و روسیه ناراضی هستند از همین رو به نهادهای خود دستور دادند که ارائه اطلاعات نظامی و امنیتی به ترک‌ها در سوریه را متوقف کنند به‌اضافه اینکه هواپیماهای آنان در هیچ عملیات هوایی علیه کُردها و یا متحدان آنان در غرب فرات و منبج و حومه جرابلس شرکت نخواهند کرد و این خلاف تعهدات اولیه آمریکا است که در جریان سفر چند روز پیش جو بایدن معاون رئیس جمهور آمریکا به آنکارا نمود یافت و در آن لحن او علیه کردها بسیار تند بود.

به هر حال جنگ واقعی ترکیه و کُردها هنوز آغاز نشده است.