به مناسب روز ملی تجلیل از امامزادگان و بقاع متبرکه بقاء متبرکه ضامن حیات معنوی تشیع در ایران هستند/ ایران میزبان ۱۰ هزار و ۶۰۰ امامزاده است

139504161121145148081804

وجود تعداد قابل توجهی از بقاء متبرکه امامزادگان در ایران نشان از علاقه مردم این کشور به خاندان عصمت و طهارت دارد و گره خوردن زندگی معنوی شیعیان با این بقاء لزوم توجه بیشتر مسئولان امر به استفاده از این ظرفیت را نمایان می کند.

 به گزارش خبرگزاری صالحین تهران بزرگ، چند سالی است که اولین روز از ماه ذی القعده که همزمان با میلاد حضرت معصومه(س) تا میلاد امام رضا(ع) به دهه کرامت معروف شده و روزهای مختلف آن به مناسبت های مبارکی نام گذاری شده است.

یکی از این مناسبت ها تعیین روز ۵ ذی القعده به نام «تجلیل از امامزادگان و بقاع متبرکه» است. به نظر می رسد ک انتخاب چنین روزی به سبب ارادت شیعیان ایران نسبت به ائمه(علیهم‌السلام) و سادات علوی بوده که از سوی دیگر تعداد زیاد امامزادگان(ع) در ایران را توجیه می کند. نمونه عرض ارادت به اهل بیت(علیهم‌السلام) و فرزندانشان در استقبال مردم نیشابور از امام رضا‌(ع) نمایان شد که بنا بر روایت محدث قمی ۲۴ هزار نفر با قلمدان‌های مرصع خود حدیث مهم «سلسله‌الذهب» را ثبت کردند.

اما در خصوص تعداد زیاد امامزادگان در ایران دلایلی را ذکر کرده اند، از جمله فرار از حکومت حجاج بن یوسف بود که شیعیان زیادی ‌همراه گروهی از امامزاده‌ها که از ظلم او فراری بودند، علت دیگر آن دوران ولایت‌عهدی امام رضا‌(ع) بود که گروهی از شیعیان و امامزاده‌ها همراه حضرت و سپس همراه کاروان حضرت معصومه‌(س) به ایران آمدند.

اقبال سفر به ایران برای بار سوم در زمان قیام علویون بود که به ‌دلیل آزارهای بنی‌عباس ناگزیر شدند به کشورهای شرقی از جمله ایران پناه ببرند و بیشترین تعداد امامزاده‌هایی که در کشور از دنیا رفته و دفن شده‌اند، حدود سال ۲۵۰ هجری (دوران حسن بن زید) به ایران آمده‌اند.

بر اساس اسناد تاریخی ۱۰ هزار و ۶۱۵ امامزاده توسط سازمان اوقاف در کشور شناسایی و ثبت شده که دارای شناسنامه هستند و در هشت ‌هزار و ۵۱ بقعه دفن شده‌اند و این باعث ایجاد شبهه شده است که چرا در سال ۵۷ ﺳﻪ ﻫﺰﺍﺭو پانصد امامزاده شناسایی شده اما طبق آمار رسمی در حال حاضر ﺍﯾﺮﺍﻥ این تعداد امامزاده شده است. پاسخ آن است که قبل از انقلاب آمار دقیق و مستندی در رابطه با تعداد بقاع متبرکه و امامزادگان وجود نداشته است و آماری که در ابتدای انقلاب و قبل از انقلاب وجود داشته، صحیح نبوده و تنها امامزاده‌هایی که به چشم ‌آمدند، شناسایی شده و تعدادی از امامزاده‌ها در این سرشماری لحاظ نشدند.

همانطور که لزوم توجه به مزار شریف اولیاء الله در احادیث و روایات آمده در کلام بزرگانی چون آیت الله العظمی بهجت نیز به آن اشاره شده است که بر لزوم توسل از طریق امامزاده ها گفته است: ” توسلات، خیلی نافع است. به این امامزاده ها زیاد سر بزنید ! این بزرگواران همچون میوه ها که هر کدام یک ویتامین خاصی دارند، هر کدامشان خواص و آثاری دارند، از محبت اهلبیت نباید دست برداشت، همه چیز توی محبت است، اگر چیزی دارید از محبت است.”

آیت الله العظمی سبحانی نیز در مورد تکریم امام زادگان آن را نشانه ابراز محبت به پیامبر اکرم(ص) دانسته اند، زیرا احترام به فرزندان رسول اکرم(ص)، احترام به خود حضرت است و این بقاع متبرکه هستند که می توانند زمینه ساز رشد و تعالی جوانان باشند.

حمایت از برگزاری برنامه های فرهنگی با رویکرد تقویت روحیه انقلابی گری در فضای معنوی این بقاء امکان پذیر است، همانطور که آیت الله العظمی صافی گلپایگانی گفت: “باید از وجود امام ‌زاده‌ها در ترویج اسلام و ارتباط پیدا کردن مردم با اهل بیت (ع) و احیا تشیع استفاده کنیم.” و آیت الله العظمی مکارم شیرازی تاکید دارند که “بقاع و بارگاه امامزادگان هم از نظر ظاهری باید مناسب باشد و هم از نظر توجیهات معنوی برای مردم موثر واقع شوند و در کنار برگزاری همایش بزرگداشت برای امامزادگان، باید اجرای برنامه های فرهنگی مورد توجه مسئولان قرار بگیرد و امامزادگان به کانون نشر فرهنگ اسلامی تبدیل شوند.” آیت الله العظمی جوادی آملی نیز گفته است: “مکتب تشیع به برکت ورود فرزندان اهلبیت (ع) نصیب مردم ایران شد.”

اهمیت توجه به مقام و منزلت این بقاء شریف بر کسی پوشیده نیست، چرا که اکثر این امامزاده ها برای همراهی با امام رضا(ع) و رویارویی با ظلم قیام کرده اند و بزرگداشت مقام آنان در واقع گرامیداشتن فرهنگ مبارزه با ظلم و بیداد است.

این لزوم توجه از زمان رهبری امام خمینی(ره) مدنظر بوده چنانکه فرمودند: “ما می خواهیم که در پناه این امامزادگان مردم در آرامش زندگی کنند، موقوفات باید به حال وقفیت باقی و عمل به وقـف شود.” همچنین رهبر معظم انقلاب بر لزوم اهمیت این موضوع دستور دادند که “امامزادگان و بقاع متبرکه باید به قطب فرهنگی تبدیل شوند.”

از آن زمان تا کنون توجه به منزلت این بزرگان بیش از پیش شده است و هرچند که علاقه مردم ایران به امامزاده ها درونی است اما توجه به راه های افزایش این علاقه جزو اولویت های فرهنگی کشور محسوب می شود و همچنان از این ظرفیت بالای این بقاع به خوبی استفاده نشده است.

توجه صرف به ظاهر این بقاء و ارائه خدمات مطمئنا راهکار درستی در زمینه علاقمندی جوانان به زیارت و همینطور تقویت روحیه انقلابی گری نمی تواند باشد.

استفاده از حضور زائرانی که به طور ثابت و همیشگی به این مکان شریف می آیند، سرمایه بزرگی است که با مدیریت مناسب می تواند وسیله ای برای حل مشکلات مردم و فضای اجتماعی اطراف بقاء متبرکه باشد.

تقویت فعالیت های اعتقادی پایگاه های بسیج و کانون فرهنگی به طور همزمان و منسجم و گسترش فعالیت ها از طریق همکاری با افراد سرشناس محلی می تواند راهکار خوبی در این زمینه باشد.

توجه به بحث ارائه حمایت های مالی از طریق صندوق های قرض الحسنه و در کنار آن حمایت از خانواده های بدسرپرست و حل مشکلات معیشتی زائران نیز می تواند در تقویت تاثیر حضور بقاء در متن زندگی مردم موثر باشد.

به نظر می رسد این بخش از ظرفیت بقاء متبرکه مغفول مانده و لازم است که متولیان از ظرفیت اقتصاد فرهنگی  برای جذب مردم بیشتر استفاده کنند.