جنبش‌‌‌‌‌‌های نوظهور معنوی/نگرشی بر آراء و اندیشه‌‌های ‌کارلوس کاستاندا

951993fceae16d60cd2e2afeed32f0da_L

زندگی کارلوس کاستاندا آن‌چنان در هاله‌ای از ابهام فرورفته است که پژوهشگران در این‌‌باره گزارش‌‌های ضد  و نقیضی به دست داده‌‌اند.

ادامه نوشتار قبل…
‌مبانی فکری
۶٫ اولین، دومین و سومین قدرت و تمامیت نفس
به عقیده دون‌خوان، ادراک پیامد دقت انسان است. به بیان دیگر، ما تنها چیزهایی را درک می‌‌کنیم که دقت‌مان را بر آنها تمرکز می‌دهیم. این دقت در زندگی ما به ساحت‌هایی از واقعیت معطوف می‌‌شود که با حواس پنجگانه ما قابل ادراک است. بنابر این ما تسلیم این توهم می‌گردیم: دنیایی که به این صورت برایمان ایجاد شد، کل واقعیت است. به این ترتیب در توهمی اسیر شده‌‌ایم که با قدرت شخصی خویش نمی‌‌توانیم خود را از شر آن خلاص کنیم. دون‌‌خوان این مطلب را دقت اسیرشده در تونال و «اولین دقت» می‌‌نامد. برای ادامه درک نظام آموزشی وی مهم است که در برابر «اولین دقت»، «دومین دقت» را نیز قرار داد. در اینجا بحث بر سر باقیمانده دقت است که به عنوان قدرت نامتمرکز نهانی، در حیطه واقعیت باقی مانده است. صرف‌نظر از موقعیت‌های استثنایی، «دومین دقت» در وضعیتی نیست که حالت آگاهی شکل‌دهنده را ظاهر سازد. باوجود این ما با آن در ناوال مانده‌ایم.
۷٫ رؤیا بینی
در طریقت معرفت دون‌‌خوان، رؤیا دیدن اوج هنر دومین دقت است. با این روش، سالک توانایی خود را برای متوقف کردن گفت‌‌وگوی درونی و ورود به ناوال وسعت می‌‌بخشد. البته باید در نظر داشت که این رؤیا دیدن با خواب دیدن معمولی که هر شخصی آن را تجربه کرده، متفاوت است. توصیه دون‌خوان برای اولین قدم در رؤیابینی، تلاش برای دیدن دست‌‌ها در رؤیاست که با وجود سادگی، تلاشی بسیار می‌طلبد.
۸٫ کمین و شکار کردن
دون‌‌خوان در پایان آموزش‌هایش «کمین و شکار کردن» را می‌‌آموزاند تا به کمک آن کاستاندا شکل انسانی را از دست بدهد و به تمامیت نفس خویش دست یابد. کاستاندا اصول مهم کمین و شکار را پس از دون‌‌خوان زیر نظر فلوریندا می‌‌آموزد. دون‌خوان بر آن بود که بینندگان جدید سه مجموعه از فنونی را بنیان نهادند که سنگ‌‌بنای کارشان شد: اولی تسلط بر «کمین و شکار کردن»، دومی تسلط بر «قصد» و سومی تسلط بر «رؤیا». اساس تسلط بر آگاهی، به حرکت در آوردن پیوندگاه در شخص بوده که یکی از راه‌‌های دست یافتن به آن، «کمین و شکار کردن» است.
۹٫ فیوضات عُقاب و هسته‌های تجریدی روح
کاستاندا نام کتاب ششم خود را «هدیه عُقاب» نهاده و در بخش سوم این اثر ما را با مفهوم عقاب آشنا می‌سازد. عقاب استعاره‌ای است برای قانون، آن هم قانونی که طریقت معرفت را دربردارد، یا قانون ناوال که سالکان این طریق در سیطره آن سیر می‌کنند. از نگاه دون‌‌خوان، قدرتی که سرنوشت موجودات زنده را رقم می‌‌زند، عقاب نامیده می‌شود.
۱۰٫ موجودات غیرآلی یا غیرارگانیک
در جای‌‌جای آثار کاستاندا با انواع موجودات غیرارگانیک مواجه می‌شویم که دون‌‌خوان از آن‌‌ها می‌‌گوید و سالک معرفت در مواقعی خاص به آ‌‌ن‌‌ها برمی‌‌خورد. این موجودات بی‌‌آنکه مانند انسان‌‌ها یا موجودات زنده آلی و ارگانیک، دارای جسم باشند، زنده‌‌اند و از زنده بودنشان آگاه هستند. کاستاندا در طی دوران آموزش خود نزد دون‌‌خوان مرحله به مرحله با این موجودات آشنا می‌شود و در هر اثرش توصیف خاصی از آن‌‌ها به دست می‌دهد. در ترجمه فارسی آثارش این موجودات نام‌های مختلفی به خود گرفته‌اند؛ مانند متفق، مواصل، دلیل و همزاد. کاستاندا در آثار دیگرش درباره این موجودات نکاتی را یادآور می‌شود و در کتاب هفتم و نهم نیز فصلی را به موجودات غیرارگانیک اختصاص می‌‌دهد.
فنون عملی
به‌‌طور کلی آموزش‌‌های دون‌‌خوان را می‌‌توان به دو بخش «سوی راست» و «سوی چپ» یا اولین و دومین دقت تقسیم کرد. در بخش‌‌بندی دیگری، دو شاخه‌‌ی تخصصی «هنر کمین و شکار کردن»و «هنر رؤیابینی» جای می‌‌گیرند که هر یک شاخه‌‌های فرعی عملی خاص خود را دارند.
فنونی که دراین مبحث از نظر خوانندگان می‌‌گذرد، بر اساس ترتیب آثار کاستاندا و دوره‌های زمانی سیر و سلوک او از آغاز تا آخرین آثار منتشر شده‌اش تقسیم بندی شده‌‌اند:
۱٫ فنون استفاده از گیاهان اقتدار؛ ۲٫ فنون ارتباط با موجودات غیرارگانیک؛ ۳٫ فنون رفتار سالکانه برای تغییر بینش؛ ۴٫ فنون توقف گفتوگوی درونی و دنیا؛ ۵٫ فنون رؤیا بینی؛ ۶٫ فنون کمین و شکار؛ ۷٫فنون حرکات جادویی

منبع: کتاب جنبش های نوظهور معنوی ۶ | نگرشی بر آراء و اندیشه های کارلوس کاستاندا