حکم صندوق قرض الحسنه های خانگی چیست؟

5887c50578562f62006e9f3608514b23_L

یکی از کارهایی که در بین مردم ما انجام می گیرد تشکیل صندوق های کوچک خانوادگی است. این کار در سال های اخیر با استقبال بیشتری روبرو شده و روز به روز بر تعداد این صندوق ها افزوده می شود. اما ممکن است شبهاتی در ذهن انسان در خصوص این وام ها نقش ببندد.

یکی از کارهای خوبی که در بین مردم ما انجام می گیرد تشکیل صندوق های کوچک خانوادگی یا دوستانه است. این کار پسندیده در سال های اخیر نیز با استقبال بیشتری روبرو شده و روز به روز بر تعداد این صندوق ها افزوده می شود. اما ممکن است شبهاتی در ذهن انسان در خصوص این وام ها نقش ببندد. لذا برای روشن شدن مساله به استفتاء زیر از مقام معظم رهیری توجه بفرمایید:
س: در بین مردم باب شده که تعدادى از افراد، مثلاً بیست نفر، ماهانه هر کدام ده هزار تومان طبق قراردادى که همه آن را قبول کرده‌اند، روى هم مى‌گذارند و هر ماه آن را به قید قرعه براى رفع گرفتارى‌هاى مالى به یکى از افراد مى‌دهند و فردى که پول را مى‌گیرد همه ماهه همان ده هزار تومان را تا تمام شدن قسط مى‌پردازد و بقیه نیز به قید قرعه و نوبت پول را مى‌گیرند و هیچگونه سود یا کارمزد به هیچ کس تعلق نمى‌گیرد، لطفاً حکم شرعى این مسأله را بفرمایید.
ج) مشارکت در قرض دادن به اعضاى صندوق به شرح مذکور اشکال ندارد.

سه نکته کوتاه:
* این کار فواید زیادی دارد و به قول معروف بسیار کار راه انداز است. خصوصاً که بسیار اتفاق می افتد که بعد از قرعه کشی فرد برنده شده مبلغ را به فرد دیگری که در آن برهه زمانی نیاز بیشتری دارد می دهد و نوبت خود را با او عوض می کند. به این صورت هر کس وام را زمانی دریافت می کند که به آن نیاز دارد و به نوعی گره کوچکی از کار همه اعضای صندوق باز می شود.
** البته در اینکه مبالغ مذکور وام قرض الحسنه محسوب می شود یا صدقه اختلاف است و این موضوع جزو مسائل فقهی مشکل است. شاید گفته شود تفاوت چیست؟ وام قرض الحسنه باشد یا صدقه چه فرقی می کند؟ تفاوت در میزان ثواب است. مطابق وعده قرآن قرض، ۱۸ برابر و صدقه ۱۰ برابر ثواب دارند. اما با توجه به اینکه در متن پاسخ رهبر معظم انقلاب آمده: « مشارکت در قرض دادن به…» به نظر می رسد که طبق نظر معظم له این کار قرض محسوب می شود.
*** برخی به همین بهانه که ما نمی خواهیم صدقه بگیریم و… این صندوق ها را زیر سوال می برند و راهکارهایی هم ارائه می دهند. حال آنکه محتوای اینگونه صندوق ها با همین شکل سنتی و ساده و بدون سود و کارمزد و غیره در بین مردم زیبایی و مقبولیت دارد و اگر بنا به تغییر شکل و محتوای کار بشود چه بسا مانند بانکها این کار نیز دچار مفاسدی بشود!