احکام مربوط به عزاداری و هیات های مذهبی با رویکرد وقف

7b98703f48b0025160f2b9b5aad2a874_L

آیا مالى که براى خرید لوازم به حسینیه‏ها بخشیده مى‏شود، حکم وقف را دارد یا آنکه لوازمى که با آن مال خریدارى مى‏گردند احتیاج به اجراى صیغه وقف دارند؟

 

  1. آیا قمه زدن به‌طور مخفى حلال است یا اینکه فتواى شریف حضرت عالى عمومیت دارد؟
    ج: قمه زنى علاوه بر اینکه از نظر عرفى از مظاهر حزن و اندوه محسوب نمى‏شود و سابقه‏اى در عصر ائمه(علیهم‌السلام) و زمانهاى بعد از آن ندارد و تأییدى هم به شکل خاص یا عام از معصوم(علیه‌السلام) در مورد آن نرسیده است، در زمان حاضر موجب وهن و بدنام شدن مذهب مى‏شود بنا بر این در هیچ حالتى جایز نیست.
  2. زنجیرزدن به بدن همانگونه که بعضى از مسلمانان انجام مى‏دهند، چه حکمى دارد؟
    ج: اگر به نحو متعارف و به‌گونه‏اى باشد که از نظر عرفى از مظاهر حزن و اندوه در عزادارى محسوب شود اشکال ندارد.
  3. شخصى مالى را به مناسبت ازدواج یا تولد و یا امور دیگر به فرد دیگرى هدیه داده است و بعد از گذشت سه یا چهار سال مى‌خواهد آنها را پس بگیرد، آیا برگیرنده هبه واجب است آنها را به او برگرداند؟ و اگر شخصى مالى را براى مراسم عزادارى یا جشن هاى تولد ائمه(علیهم‌السلام) بدهد، آیا حق دارد بعد از آن، اموال مزبور را پس بگیرد؟
    ج: تا زمانى که عین هدیه نزد آن شخص به حال خود باقى باشد، جایز است هبه‏کننده، آن را مطالبه کند و پس بگیرد، به شرطى که او از ارحام هبه کننده نبوده و هبه هم معوّضه نباشد، ولى در صورت تلف شدن هدیه یا تغییر آن، نسبت به آنچه در زمان هبه به آن صورت بوده، حق مطالبه هدیه و یا عوض آن را ندارد و همچنین پولى را که انسان به قصد قربت و براى رضاى خدا، بدهد حق پس گرفتن آن را ندارد.
  4. آیا مالى که براى خرید لوازم به حسینیه‏ها بخشیده مى‏شود، حکم وقف را دارد یا آنکه لوازمى که با آن مال خریدارى مى‏گردند احتیاج به اجراى صیغه وقف دارند؟
    ج: مجرّد جمع‌آورى مال، وقف محسوب نمى‏شود، ولى بعد از خریدن لوازم حسینیه با آن اموال و قراردادن آنها در حسینیه براى استفاده، وقف معاطاتى محقق مى‏شود و نیازى به اجراى صیغه وقف ندارد.
  5. آیا شرکت کنندگان در مجالس عزادارى و اهالى منطقه‏اى که حسینیه براى آنان تأسیس شده، حق دخالت در تفسیر فقرات

     وقفنامه را دارند؟
ج: براى فهم مفاد وقف‏نامه، در صورتى که اجمال یا ابهام داشته باشند، باید به شواهد و قرائن حالیه و مقالیه و یا به عرف مراجعه کرد و کسى حق ندارد آنها را از طرف خودش تفسیر به رأى کند.

  1. شخصى ملک خود را براى برپایى مجالس عزادارى سیدالشهداء(علیه‌السلام) در روستا وقف کرده است، ولى در حال حاضر متولّى وقف، توانایى اقامه عزا در روستاى مذکور در وقفنامه را ندارد، آیا جایز است در شهرى که در آن اقامت دارد مجالس عزادارى برگزار کند؟
    ج: اگر وقف، مخصوص اقامه مجالس عزادارى در همان روستا باشد، تا زمانى که عمل به وقف هرچند با گرفتن وکیل براى آن، درهمان روستا ممکن باشد، حق ندارد آن مجالس را به جاى دیگر انتقال دهد بلکه واجب است فردى را نایب بگیرد تا در آن روستا مجالس عزادارى برپا کند.
  2. مقدار زیادى کاسه مسى مربوط به حسینیه روستا است که قابل استفاده نیست و استفاده از آنها معمول نیست تکلیف ما در این مورد چیست؟

 چنانچه آن ظرف‌ها در آن حسینیه که براى آن وقف شده، قابل استفاده نباشد و در حسینیه‌هاى دیگر هم قابل استفاده نباشد؛ مى‌توانید آن را با ظرف‌هاى قابل استفاده مبادله نمایید.

  1. اینجانب در محله ارامنه مسئولیت هیئت را به عهده دارم و در خصوص نذورات مسائل مبالغى بابت کشتن گوسفند دریافت مى‌کنم که: در خصوص گوسفند نذرى اقلیت‌هاى دینى فرقى بین مسلمان‌ها دارد یا خیر؟

ج) اگر پول به شما بدهند و شما را مخیّر کنند، اختیار دست شما است هر گوسفندى را که خواستید بخرید و ذبح شرعى بکنید؛ و نسبت به گوسفند نذرى فرقى بین اقلیت‌هاى دینى و مسلمین نیست ولى اگر اقلیت‌ها خودشان گوسفند را ذبح کنند، ذبیحه آنها (مثل سایر غیر مسلمان‌ها) حلال نیست.

  1. آیا مى‌توان از برق شهرى براى چراغانى کردن هیأت‌هایى که در ماه محرم برپا مى‌شود استفاده کرد؟
    ج: اگر برخلاف مقررات باشد، اشکال دارد و موجب ضمان است.
  2. هیئتى داریم که با همت بچه‌هاى محل تأسیس شده است از سال ۷۷ تاکنون به مرور و با کمک افراد وسایلى از قبیل دستگاه صوتى، وسلیل چراغانى، ظروف و… براى هیئت تهیه کرده‌ایم ولى کسى آنها را وقف نکرده است که بگوید این‌ها وقف هیئت است بلکه کم کم که مردم کمک نقدى کرده‌اند بنا به نیاز هیئت وسایل تهیه شده است. حال سوال این است که این وسایل چه حکمى دارد و آیا مى‌شود آنها را به افراد و اعضا هیئت‌ جهت استفاده قرض داد با توجه به اینکه وسایل متعلق به شخص خاصى نیست و متعلق به هیئت است؟ و یا آیا مى‌شود وسایل را به افراد مختلف کرایه داد و هزینه دریافتى را صرف مخارج هیئت کرد؟

ج) اگر وقف بودن آنها محرز نیست کیفیّت استفاده از آنها، تابع اجازه اهدا کنندگان پول است..