ارتزاق فرهنگی ۱

40b73d623fe9fca98a847f2a59bba32f_L

فروش کلیه عکسها و کتابها و مجلاتى که به‌طور آشکار مشتمل بر امور قبیح و مبتذل نیستند ولى به‌طور ضمنى باعث ایجاد جوّ فرهنگى فاسد و غیر اسلامى به‌خصوص در بین جوانان مى شوند، چه حکمى دارد؟*
ج: خرید و فروش و ترویج امورى از این قبیل که منجر به انحراف جوانان و فساد آنان و باعث پیدایش جوّ فرهنگى فاسدى مى شوند، جایز نیست و واجب است از آنها اجتناب شود.

 

۱٫ حقوق اساتیدى که در دانشکده الهیّات، فقه و اصول تدریس مى‏کنند، چه حکمى دارد؟
ج: وجوب تدریس و آموزش چیزى که یاد دادن آن واجب کفایى است، مانع گرفتن حقوق در برابر تدریس فقه و اصول در دانشگاه نیست به‌خصوص اگر دریافت حقوق به خاطر حضور در دانشگاه و اداره کلاس باشد.

۲٫ آموزش مسائل شرعى چه حکمى دارد؟ آیا جایز است روحانیون دربرابر یاددادن مسائل شرعى به مردم، اجرت بگیرند؟
ج: هرچند اجمالاً آموزش مسائل حلال و حرام ، فى‏نفسه واجب است و اجرت گرفتن در برابر آن جایز نیست ولى گرفتن اجرت براى مقدماتى که اصل آموزش احکام متوقف بر آنها نیست و شرعاً هم بر انسان واجب نیستند مانند حضور در مکان خاص،اشکال ندارد.

۳٫ آیا دریافت حقوق ماهانه براى اقامه نماز جماعت و راهنمایى و ارشاد دینى در نهادها و اداره‏هاى دولتى جایز است؟
ج: گرفتن اجرت در برابر رفت و آمد یا ارائه خدماتى که انجام آنها بر مکلّف واجب نیست، اشکال ندارد.

۴٫ آیا گرفتن اجرت براى جارى کردن عقد نکاح جایز است؟
ج: اشکال ندارد.

۵٫ خرید و فروش و نگهدارى مجلاّت لباس‏هاى زنانه که عکس زنان اجنبى در آنها وجود دارد و براى انتخاب لباس بکار مى‏روند، چه حکمى دارد؟
ج: مجرّد وجود عکس‏هاى زنان اجنبى در این مجلاّت مانع جواز خرید و فروش و بهره‏بردارى از آنها براى انتخاب لباس نیست مگر آن که عکس‏ها، به گونه‏اى باشد که موجب مفسده شود.

۶٫ آیا خرید و فروش دستگاه دریافت‏کننده کانالهاى ماهواره‏اى براى گرفتن کانالهاى ماهواره‏اى جمهورى اسلامى براى کسى که در خارج از جمهورى اسلامى زندگى مى‏کند، جایز است؟
ج: دستگاه مذکور هرچند از آلات مشترکى است که قابلیت استفاده حلال را دارد ولى چون غالباً از آن بهره‏بردارى حرام مى‏شود و علاوه بر این بهره‏گیرى از آن در خانه مفاسد دیگرى را هم در بر دارد، بنا براین خرید و استفاده از آن در خانه جایز نیست، مگر براى کسى که اطمینان دارد از آن بهره‏بردارى حرام نمى‏کند و نصب آن در خانه نیز مفسده دیگرى را دربرندارد.

۷٫ آیا خرید و نگهدارى و استفاده از دستگاه گیرنده برنامه‏هاى تلویزیونى از ماهواره جایز است؟ و اگر دستگاه گیرنده مجانى به دست انسان برسد چه حکمى دارد؟
ج: دستگاه آنتن ماهواره‏اى از این جهت که صرفاً وسیله‏اى براى دریافت برنامه‏هاى تلویزیونى است که هم برنامه‏هاى حلال دارد و هم برنامه‏هاى حرام، حکم آلات مشترک را دارد. لذا خرید و فروش و نگهدارى آن براى استفاده در امور حرام، حرام است و براى استفاده‏هاى حلال جایز است. ولى چون این وسیله براى کسى که آن را در اختیار دارد زمینه دریافت برنامه‏هاى حرام را کاملاً فراهم مى‏کند و گاهى نگهدارى آن مفاسد دیگرى را نیز در بر دارد، خرید و نگهدارى آن جایز نیست مگر براى کسى که به خودش مطمئن است که استفاده حرام از آن نمى‏کند و بر تهیه و نگهدارى آن در خانه‏اش مفسده‏اى هم مترتّب نمى‏شود. لکن اگر قانونى در این مورد وجود داشته باشد باید مراعات گردد.

۸٫ خرید و فروش کتابهاى گمراه کننده مانند کتاب آیات شیطانى چه حکمى دارد؟
ج: خرید و فروش و نگهدارى کتابهاى گمراه کننده جایز نیست مگر براى پاسخگویى و ردّ مطالب آن براى کسى که قدرت علمى این کار را داشته باشد.

۹٫ آیا جایز است مؤلفان و مترجمان و صاحبان آثار هنرى مبلغى را در برابر زحماتشان و یا به عنوان حق تألیف در مقابل تلاش و وقت و مالى که براى انجام آن کار صرف کرده‏اند، تقاضا نمایند؟
ج: آنان حق دارند در برابر واگذارى نسخه اوّل یا اصلى اثر علمى و هنرى خود به ناشر، از وى هر مبلغى مى‏خواهند، دریافت نمایند.

۱۰٫ اگر مؤلف یا مترجم یا هنرمند در برابر چاپ اول اثر خود مبلغى را دریافت کند و درعین حال براى خود حقّى را نسبت به چاپهاى بعدى شرط کند، آیا مى‏تواند در چاپهاى بعدى حق خود را از ناشر مطالبه نماید؟ دریافت این مبلغ چه حکمى دارد؟
ج: در صورتى که در ضمن قرارداد منعقده براى تحویل نسخه اول، دریافت مبلغى را در چاپهاى بعدى شرط کرده باشد یا قانون آن را اقتضا کند، گرفتن آن مبلغ اشکال ندارد و بر ناشر عمل به شرط واجب است.

۱۱٫ اگر مصنف و مؤلف در اجازه چاپ اول چیزى درمورد چاپهاى بعدى ذکر نکرده باشند، آیا جایز است ناشر بدون کسب اجازه مجدّد و پرداخت مبلغى به آنان مبادرت به تجدید چاپ نماید؟
ج: اگر قراردادى که در مورد اجازه چاپ بین آنان منعقد شده، فقط راجع به چاپ اول باشد، احوط این است که حق مؤلف رعایت شود و براى چاپهاى بعدى هم از او اجازه گرفته شود.

۱۲٫ در صورتى که مصنف به علت سفر یا فوت و مانند آن غایب شود درباره تجدید چاپ از چه کسى باید کسب اجازه شود و چه کسى باید پول را دریافت کند؟
ج: در این مورد باید به وکیل مصنف یا ولىّ شرعى او و یا در صورت فوت به وارث او مراجعه شود.

۱۳٫ فروش لباسهاى زنانه داخلى توسط مردان چه حکمى دارد؟
ج: اگر موجب ترتّب مفاسد اخلاقى واجتماعى نباشد، اشکال ندارد.

۱۴٫ آیا بافندگى و خرید و فروش جوراب نازک شرعاً جایز است؟
ج: اگر تولید و خرید و فروش آن به قصد پوشیدن زنان در برابر مردان اجنبى نباشد، اشکال ندارد.

۱۵٫ فروش کلیه عکسها و کتابها و مجلاتى که به‌طور آشکار مشتمل بر امور قبیح و مبتذل نیستند ولى به‌طور ضمنى باعث ایجاد جوّ فرهنگى فاسد و غیر اسلامى به‌خصوص در بین جوانان مى شوند، چه حکمى دارد؟
ج: خرید و فروش و ترویج امورى از این قبیل که منجر به انحراف جوانان و فساد آنان و باعث پیدایش جوّ فرهنگى فاسدى مى شوند، جایز نیست و واجب است از آنها اجتناب شود.

۱۶٫ در بعضى از مراکز تعلیم و تربیت مشاهده مى‏شود که معلّم یا مدیرى که کارمند یکى از بخشهاى ادارى است، با موافقت مسئول ادارى مستقیم خود در ساعات رسمى کارش مبادرت به تدریس در مدارس دیگر مى‏کند و علاوه برحقوق ماهانه خود، اجرت این تدریس را هم دریافت مى‏کند، آیا این کار و گرفتن اجرت در برابر آن جایز است؟
ج: موافقت مسئول مستقیم کارمند با تدریس او در اثناء ساعات رسمى کارش، تابع حدود اختیارات قانونى فرد مسئول است، ولى با این فرض که کارمند دولت در برابر ساعات رسمى کارش هر ماه حقوق دریافت مى‏کند، حق ندارد در برابر تدریس در مدارس دیگر در همان ساعات رسمى کارش حقوق دیگرى دریافت نماید.

۱۷٫ اگر کسى کافى‌نت داشته باشد و بداند که برخى مشتریان براى چت (گفتگو) با افراد نامحرم و همچنین رفتن به سایتهاى غیراخلاقى به کافى‌نت مى‌آیند، در این وضعیت تکلیف او به عنوان صاحب کافى‌نت چیست و کسب درآمد از این راه ( با شرایط ذکر شده) چه حکمى دارد؟
ج) با علم به اینکه مشترى از ابزارى که در اختیار او قرار داده مى‌شود استفاده حرام مى‌کند، جایز نیست و کسب درآمد از این طریق نیز اشکال دارد ولى در صورت شک در اینکه مشترى از آن بصورت حرام استفاده مى‌کند، اشکال ندارد.

۱۸٫ آیا نگهدارى و خرید وسایل و لوازمى که داراى عکس‌هاى «باربى» که ساخت کشور آمریکا مى‌باشد که با اهداف خاصى تولید شده جایز مى‌باشد؟
ج) هرگونه خرید و فروش و نگهدارى وسایل و لوازمى که کمک به کشور غیر مسلمان سازنده آن در جهت بهره‌گیرى درآمد حاصل از ساخت آن در معارضه و مبارزه با اسلام و مسلمین باشد و یا موجب اشاعه‌ى فساد گردد، جایز نیست.

۱۹٫ برخى سایتهاى تبلیغاتى براى اینکه تعداد بازدید کنندگانشان بالا برود، بابت بازدید ما از تبلیغاتشان، مقدارى پول پرداخت مى‌کنند، و از این راه با بالا رفتن تعداد بازدید کنندگان، از شرکت‌هاى تولیدى سفارش تبلیغات مى‌گیرند. با توجه به اینکه بازدید از تبلیغات این سایت‌ها براى ما هم زمان مى‌برد و هم هزینه، آیا گرفتن این وجوه از این سایت‌ها مصداق اکل مال به باطل مى‌باشد؟ و آیا اصولاً اشکال دیگرى دارد؟
ج) اگر بازدید از سایت‌هاى تبلیغاتى، ترویج فساد از قبیل نشر اکاذیب و ارائه مطالب باطله یا خوف وقوع در حرام نباشد، بازدید از سایت‌ها و دریافت مبلغ مذکور اشکال ندارد.

۲۰٫ حکم شرعى الصاق عکس‌هاى مبتذل بر اجناس با هدف فروش بیش‌تر چیست؟ آیا اسلام به مشتریان هم توصیه به ترک خرید این اجناس را مى‌کند یا نهى دینى فقط به فروشندگان است؟
ج) چاپ، نشر، خرید و فروش و ترویج عکس‌هاى مبتذل و الصاق آنها بر روى اجناس که موجب انحراف و فساد جوانان شده و یکى از مظاهر تهاجم فرهنگی و ترویج فرهنگ منحطّ غرب مى‌باشد، جایز نیست.

۲۱٫ در صورت حرام بودن آرایش زنى که خود را به نامحرم نشان مى‌دهد براى آرایشگر، آیا در مورد بچه‌هاى کوچک نیز حکم همان است؟
ج) اگر به حدّى رسیده‌اند که موجب تحریک جنسى دیگران مى‌شود، حکم آرایش کردن افراد بالغ را دارد.

۲۲٫ فروش و کرایه دادن فیلم‌هاى هندى که آهنگ‌هاى غیرمجاز هم دارند، چه حکمى دارد؟
ج) اگر مشتمل بر موسیقى لهوى متناسب با مجالس عیش و نوش و خوشگذرانى باشد، جایز نیست.

۲۳٫ خرید و فروش آلات موسیقى چه حکمى دارد؟ و حدود استفاده از آنها کدام است؟
ج: خرید و فروش آلات مشترک براى نواختن موسیقى غیر لهوى اشکال ندارد.

۲۴٫ حکم خرید سه تار و یادگیرى نوازندگى با آن چیست؟
ج) آن دسته از آلات موسیقى که عرفاً از آلات مشترک و قابل استفاده براى کارهاى حلال محسوب مى‏‏شود، خرید و فروش و استفاده از آن به قصد منفعت حلال جایز است، ولى خرید و فروش و استفاده از آلاتى که عرفاً از آلات مخصوص لهو (موسیقى حرام) محسوب مى‏‏شود، جایز نیست.

 

____________________________________
* استفتائات انجام شده از مقام معظم رهبری