رجعت

dc240c00d724ca0776b18bf8d646678c_L

بحث رجعت، یکی از مباحث دیرینه‌ی معارف اسلامی است که آیات و روایات فراوانی را به خود اختصاص داده است. تاثیر رجعت در تحولات آینده‌ی جهان و بازگشت شخصیت های مهم و تاثیرگذار تاریخ که به ایمان و کفر خالص، دست یافته اند، رجعت را در صدر مسائل مهم عصر ظهور و پس از آن قرار داده است و رویارویی انبیاء و ائمه علیهم السلام با دشمنان سرسخت، خود بر اهمیت و حساسیت آن افزوده است.خداوند به هنگام ظهور حضرت مهدی علیه السلام عده ای از اموات را با همان صورتی که در زمان حیات خود داشته اند، به دنیا باز می گرداند تا مومنان به عزت و حاکمیت زمین دست یابند و مشرکان مورد عذاب قرار گیرند.

 

بحث رجعت، یکی از مباحث دیرینه‌ی معارف اسلامی است که آیات و روایات فراوانی را به خود اختصاص داده است. تاثیر رجعت در تحولات آینده‌ی جهان و بازگشت شخصیت های مهم و تاثیرگذار تاریخ که به ایمان و کفر خالص، دست یافته اند، رجعت را در صدر مسائل مهم عصر ظهور و پس از آن قرار داده است و رویارویی انبیاء و ائمه علیهم السلام با دشمنان سرسخت، خود بر اهمیت و حساسیت آن افزوده است.خداوند به هنگام ظهور حضرت مهدی علیه السلام عده ای از اموات را با همان صورتی که در زمان حیات خود داشته اند، به دنیا باز می گرداند تا مومنان به عزت و حاکمیت زمین دست یابند و مشرکان مورد عذاب قرار گیرند. سید مرتضی در تعریف رجعت آورده است:

بدان آنچه را شیعه به آن اعتقاد دارد،این است که خداوند متعال به هنگام ظهور امام زمان عجل الله تعالی فرجه الشریف ، گروهی از شیعیان را که پیش از ظهور او مرده اند، به دنیا باز می‌گرداند تا از آنان انتقام گیرد. پس آنان از مشاهده‌ی آشکار شدن حق و علو سخن(پیروزی آیین)پیروان آن لذت می‌برند.

یکی از مباحث مهم رجعت، ضروری یا عدم ضروری بودن آن است؛ ضروری دین عبارت از چیزی است که نظیر نماز و روزه ، همه‌ی مسلمانان آن را جزء دین به شمار می‌آورند و ضروری مذهب آن است که نظیر امامت ائمه و حیات حضرت مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف همه‌ی شیعیان آن را جزء مذهب شیعه به حساب می‌آورند. رجعت نیز بنا بر نظر علمای شیعه امری ضروری است. چنانکه امام خمینی می‌فرمایند:

آنچه برای ما مسلم است اصل رجعت است و این ضروری مذهب ماست. [تقریرات فلسفه‌ی امام خمینی،ج۳،ص۱۹۴]

شیخ مفید در رابطه با محدودیت اینکه چه کسانی رجعت خواهند کرد می فرماید:

رجعت کنندگان به دنیا دو دسته‌اند: یک گروه کسانی هستند که از درجه‌ی بالای ایمان برخوردارند و اعمال خیر آنها بسیار است و با پرهیز از گناهان بزرگ از دنیا رفته اند. پس خداوند دولت حق را به آنها نشان می دهد و با آن عزیزشان می گرداند و آنچه از دنیا آرزو می کردند به آنها عطا می کند. گروه دیگر کسانی هستند که به نهایت فساد رسیده اند و تا آخرین حد با اهل حق مخالفت کردند و ستم آنان به دوستان خدازیاد بود و مرتکب گناهان می گردیدند.[اوائل المقالات،ص۷۸]

بازگشت مومنان به دنیا یک امر اختیاری است؛ زیرا رجعت یک لطف الهی می باشد که خداوند به دارندگانایمان های خالص اختصاص می دهد و پذیرش لطف ، اجباری نیست. از این رو رجعت با پیشنهاد فرشتگان صورت می گیرد و مومن در اجابت این دعوت مختار است.

چنانکه حضرت امام صادق علیه السلام می فرمایند:

وقتی قائم قیام کند در قبر مومن به او گفته می شود: سرور تو ظهور کرده است اگر می خواهی به او بپیوندی، بپیوند و اگر هم می خواهی در کرامت پروردگارت بمانی بمان.[کتاب الغیبه للشیخ الطوسی،ص۴۵۹]

زمان رجعت نیز از اسرار الهی است و جز خدای متعال کسی از آن آگاهی ندارد؛ همانگونه که زمان ظهور حضرت مهدی علیه السلام و روز پایانیعالم و برپایی قیامتاز اسرار خداوند هستند و تا تحقق نیابند زمان آنها برای ما معلوم نخواهد شد. شاید سر مجهول بودن آن هم این باشد که رجعت از علائم قیامت است و میان آن و برپایی قیامت نامعلوم است حوادث مقدماتی آن هم باید مجهول بمانند تا این سر الهی محفوظ بماند. رجعت در عصر ظهور مهدی و یا کمی زودتر از آن خواهد بود.

درباب رجعت ائمه و پیامبران که امر حتمی می باشد ، اما در باب کیفیت رجعت ائمه و مثلا حکومت ایشان بحث های اختلافی بسیار است و احادیث ضعیف گوناگونی وجود دارد. اما می دانیم که همه پیامبران در عصر ظهور ، رجعت ویژه دارند تا پیروزی و عزت و شکوه دین خدا و به پایان رسیدن مظلومیت های اعل ایمان را که در همه تاریخ استمرار داشته است مشاهده نمایند. رجعت رسول خدا، ائمه اطهار و همه پیامبران علیهم السلام در عصر ظهور یگانه دوران حضرت مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف اتفاق عظیم و حیرت آوری است که چهره‌ی زمین را عوض می کند. کنار هم قرار گرفتن همه فرستادگان معصوم خداوند از آدم تا خاتم الانبیا با آن ادب و اخلاق الهی که هریگ از آنان را به الگوی مردم زمان خود و آیندگان مبدل ساخته بود و آنگاه حرکت های جهادی آنها در روی زمین وصف ناپذیر است.به قدرت پروردگار عالم و این جلوه های بی نظیر الهی که رجعت کنندگان به دنیا و مردمان عصر ظهور با اعجاب به آن نظاره می کنند.

احادیثی که در این زمینه می باشد اصل مساله رجعت پیامبران را به اثبات می رسانند و مسائلی چون مبارزه با دشمنان خدا و جهاد در پیش روی امیرالمومنین و کسب نصرت الهی را بیان می کنندو اما نکات ناگفته ای هم مانده است؛ نظیر اینکه آیا انبیا در نظام حاکمیت جهانی حضرت مهدی هم شرکت دارند؟ آیا عمر آنها در در عصر رجعت مانند عمر مومنان است که سی ماه به طول می انجامد یا تفاوت دارد و اساسا برنامه زندگی آنها در زمان رجعت چگونه است و آیا بازگشت آنها تدریجی است یا همه با هم دنیا را ترک می گویند؟

پاسخ این سوال ها و نظیر آنها بیان نشده و شاید اراده ای بر بیان آنها نبوده است؛ زیرا آنچه مهم است مساله رجعت آنها و اهداف و آرمان های این بازگشت می باشد.