یک آیه قرآن بخوانیم؛ «بقیه الله»

5f1973914eac721da18bac5bc6074bc6_L

خداوند در سوره هود آیه ۸۶ می فرماید:

اعوذبالله‌من‌الشیطان‌الرجیم

بسم الله الرحمن الرحیم

«بَقِیَّهُ اللّهِ خَیْرٌ لَّکُمْ إِن کُنتُم مُّؤْمِنِینَ وَمَا أَنَاْ عَلَیْکُم بِحَفِیظٍ»

اگر ایمان آورده اید ، آنچه خدا باقی می‌گذارد (بَقِیَّهُ اللّه) برایتان بهتر است و من نگهبان شما نیستم

***

در تفسیر نمونه آمده است:
تعبیر به «بقیه الله» یا به خاطر آن است که سود حلال اندک چون به فرمان خدا است «بقیه الله» است .
و یا اینکه تحصیل حلال باعث دوام نعمت الهى و بقاى برکات مى شود.
و یا اینکه اشاره به پاداش و ثوابهاى معنوى است که تا ابد باقى مى ماند هر چند دنیا و تمام آنچه در آن است فانى شود، آیه ۴۶ سوره کهف و الباقیات الصالحات خیر عند ربک ثوابا و خیر املا نیز اشاره به همین است .
و تعبیر به ان کنتم مؤ منین (اگر ایمان داشته باشید) اشاره به این است که این واقعیت را تنها کسانى درک مى کنند که ایمان به خدا و حکمت او و فلسفه فرمان‌هایش داشته باشند.
در روایات متعددى میخوانیم که «بقیه الله» تفسیر به وجود مهدى (علیه‌السلام ) یا بعضى از امامان دیگر شده است ، از جمله در کتاب اکمال الدین از امام باقر (علیه السلام ) چنین نقل شده : اول ما ینطق به القائم علیه السلام حین خرج هذه الایه بقیه الله خیر لکم ان کنتم مؤ منین ، ثم یقول انا بقیه الله و حجته و خلیفته علیکم فلا یسلم علیه مسلم الا قال السلام علیک یا بقیه الله فى ارضه :
((نخستین سخنى که مهدى (علیه السلام ) پس از قیام خود مى گوید این آیه است ((بقیه الله خیر لکم ان کنتم مؤ منین )) سپس مى گوید منم بقیه الله و حجت و خلیفه او در میان شما، سپس هیچ‌کس بر او سلام نمى کند مگر اینکه می‌گوید: السلام علیک یا بقیه الله فى ارضه )).
بارها گفته ایم آیات قرآن هر چند در مورد خاصى نازل شده باشد مفاهیم جامعى دارد که مى تواند در اعصار و قرون بعد بر مصداق‌هاى کلى تر و وسیع تر، تطبیق شود.
درست است که در آیه مورد بحث ، مخاطب قوم شعیبند، و منظور از «بقیه الله» سود و سرمایه حلال و یا پاداش الهى است ، ولى هر موجود نافع که از طرف خداوند براى بشر باقى مانده و مایه خیر و سعادت او گردد، «بقیه الله» محسوب مى شود.
تمام پیامبران الهى و پیشوایان بزرگ «بقیه الله» اند.
تمام رهبران راستین که پس از مبارزه با یک دشمن سر سخت براى یک قوم و ملت باقى می‌مانند از این نظر بقیه الله اند.
همچنین سربازان مبارزى که پس از پیروزى از میدان جنگ باز مى گردند آنها نیز بقیه الله اند.
و از آنجا که مهدى موعود (علیه السلام ) آخرین پیشوا و بزرگترین رهبر انقلابى پس از قیام پیامبر اسلام (صلى اللّه علیه و آله و سلّم ) است یکى از روشنترین مصادیق «بقیه الله» مى باشد و از همه به این لقب شایسته تر است ، بخصوص که تنها باقیمانده بعد از پیامبران و امامان است .
در پایان آیه مورد بحث از زبان شعیب مى خوانیم که مى گوید: وظیفه من همین ابلاغ و انذار و هشدار بود که گفتم و «من مسئول اعمال شما و موظف به اجبار کردنتان بر پذیرفتن این راه نیستم» این شما و این راه و این چاه ! (و ما انا علیکم بحفیظ).