پانویس چیست؟/ فرق پانویس و پی نوشت چیست؟

b9cabb3d8533c1d7e4cfeb16158613fa_L

«پی‌نوشت» در پایان متن می‌آید. برای پرهیز از درازگویی و گسستگی متن نوشتار، اطلاعات و آگاهی‌‌های فرعی و لازم و مطالب طولانی‌تر و توضیحات تفصیلی درباره‌ی هر نکته‌ای از متن را به پی‌نوشت منتقل می‌کنند. جای پی‌نوشت‌‌ها در مقاله‌ی پژوهشی، پیش از بخش کتاب‌شناسی منابع است، اما در کتاب و پایان‌نامه، ممکن است پی‌نوشت‌ها در پایان هر بخش بیاید.

پانویس چیست؟ در چه مواقعی از آن استفاده می‌کنیم؟ فرق پانویس و پی نوشت چیست؟

«پانویس» به توضیح، اظهار نظر، یادداشت و یا ارجاعی گفته می‌شود که بیرون از متن در پایین هر صفحه می‌آید. نوشته‌‌های پانویس، معمولاً کوتاه است؛ مانند نشانیِ مرجع نقلِ قول، نام لاتین اشخاص یا کتاب‌ها یا معادل خارجی اصطلاحات‌ و مانند آن. در محلی که نیاز به پانویس یا پی‌نوشت دارید باید روی آخرین کلمه‌ی جمله‌ی نقل شده، عدد تُک (شماره‌ی ریز بالاتر از خط زمینه‌ی متن۱) بگذارید و همان شماره را در پانویس همان صفحه تکرار کنید و مطلب پانویس را بنویسید. پانویس‌‌ها بر حسب نوع اطلاعاتی که در آن‌هاست به سه دسته تقسیم می‌شوند:

–       پانویس‌‌های توضیحی؛

–       پانویس‌‌های ارجاعی؛

–       پانویس‌‌های ترکیبی.

* نوع سوم ترکیبی از پانویس ارجاعی و توضیحی است.

«پی‌نوشت» در پایان متن می‌آید. برای پرهیز از درازگویی و گسستگی متن نوشتار، اطلاعات و آگاهی‌‌های فرعی و لازم و مطالب طولانی‌تر و توضیحات تفصیلی درباره‌ی هر نکته‌ای از متن را به پی‌نوشت منتقل می‌کنند. جای پی‌نوشت‌‌ها در مقاله‌ی پژوهشی، پیش از بخش کتاب‌شناسی منابع است، اما در کتاب و پایان‌نامه، ممکن است پی‌نوشت‌ها در پایان هر بخش بیاید.

اگر متنی هم پانویس دارد و هم پی‌نوشت، در این صورت باید میان اعداد تُک و یا شماره‌‌های ‌ارجاع پانویس با پی‌نوشت تفاوتی ایجاد کنید؛ مثلاً شماره‌ی‌ پانویس را با عدد تُک و شماره‌ی پی‌نوشت را با عدد داخل قلاب [۸۱] مشخص کنید.

معرفی کتاب فرهنگ موضوعی دستور خطّ فارسی

پس از اینکه امر اطلاع‌رسانی به‌عنوان یک واقعیت غیر قابل انکار شناخته شد، مسئله انتخاب ابزار و سهولت دستیابی مخاطبان به اطلاعات ارائه‌شده از جمله نکاتی بود که عرضه‌‌کنندگان اطلاعات آن را مورد توجه قرار دادند. به همین جهت، صاحبانِ آثار علمی و ادبی و آموزشی و غیره، تمهیداتی را برای تسهیل امر مراجعه مخاطبان خود به اطلاعات اندیشیده‌اند که نمونه‌های آن، از ابتدایی‌ترین نوع، یعنی فهرست مطالب آغاز کتاب شروع، و در شرایط مطلوب، به واژه‌نامه‌ها و فهرست‌های پایانی ختم می‌شود که درواقع، این کار تلاشی است برای دستیابی سریع‌تر و استفاده بهتر خواننده از مطالب متن.

در این میان، یکی از فهرست‌های بسیار کارآمد و درعینِ‌حال دور از چشم، فهرست موضوعی بوده که متأسفانه کمتر از دیگر فهرست‌ها بدان توجه شده‌است. معمولاً در تهیه فهرست‌های موضوعی اهدافی چون جست‌وجوی سریع، تفکیک موضوعی مطالب متن، پاسخ‌گویی به مخاطبان عام و سهولت دستیابی به اطلاعات دنبال می‌شود. فهرست‌سازی موضوعی، درواقع تحلیلِ اطلاعاتِ موجود در یک متن و تبدیلِ آن‌ها به کلیدواژه است و همین ویژگی فهرست‌‌های موضوعی است که به‌عنوان ابزارِ دست پژوهشگر، او را در راه پژوهش یاری می‌رساند.

دستور خطّ فارسی، که با هدف یکسان‌سازی شیوه نگارش خطّ فارسی، توسط فرهنگستان زبان و ادب فارسی تدوین شده‌است، از جمله کتاب‌های مرجعی است که مورد مراجعه طیف وسیعی از کسانی است که به هر نحو با مقوله نوشتن سروکار دارند.

در این فرهنگ سعی شده تمامی آنچه در دستور خطّ فارسی به‌عنوان متن اصلی آمده‌است (حتی مقدمه‌ها و پانوشت‌ها) در این فهرست نیز گنجانده شود. همچنین، در تهیه این فهرست همواره سعی بر این بوده تا آنجا که ممکن است از ارجاع دادن به قواعد پیشین خودداری شود تا از این طریق اصلِ سهولتِ مراجعه برای مخاطب از نظر دور نشود. در بابِ شیوه نگارش و اِعراب‌گذاری این مجموعه ذکر این نکته ضروری است که رسم‌الخطّ این کتاب بر اساس فرهنگ املایی خطّ فارسی ــ که کتابی است بسیار ارزشمند و کارآمد ــ بوده‌است.

به دلیل کم‌حجم بودنِ متن اصلی دستور خطّ فارسی (مصوّب فرهنگستان زبان و ادب فارسی، چاپ هفتم: ۱۳۸۶، ویراست نهایی)، و نیز سهولت دستیابی تمامی مخاطبان به آن، متن مذکور، با صفحه‌بندی اصلی که ازسوی فرهنگستان زبان و ادب فارسی انجام شده، در ابتدا و پیش از فرهنگ موضوعی آن، در این مجموعه نیز درج شده‌است.

معرفی کتاب غلط ننویسیم

کتاب ارزشمند غلط ننویسیم از زمان انتشار (۱۳۶۶) تا کنون ، مورد توجه اهل فضل و بویژه اصحاب ویرایش قرار گرفته و تا به حال ضمن چاپهای متعدد ، نسخه های پرشماری – در حدود دهها هزار جلد – از آن به فروش رسیده است. غلط ننویسیم از همان آغاز با نقدهای متعددی روبه رو شد و شمار زیادی از زبان شناسان و ادیبان روزگار بر آن حاشیه و تعلیقه نوشتند.این کتاب ، اینک با گذشت نزدیک به دو دهه از انتشار آن ، همچنان یک اثر بالینی برای ویراستاران و نویسندگان به شمار می آید و هیچ ویراستاری نیست که از آن بی نیاز باشد. غلط ننویسیم، کما بیش یک متن آموزشی نیز محسوب می شود و کم نیستند استادانی که آن را به عنوان یک متن درسی به شاگردان خویش معرفی می کنند.

معرفی کتاب آیین نگارش مقاله علمی- پژوهشی

این کتاب مقاله علمی- ‌پژوهشی را به منزله رسانه ‌اصلی علوم دانشگاهی معرفی می‌کند و تازه‌ترین دیدگاه‌های دانشگاهی را درباره انواع پژوهش، روش تحقیق، تنظیم طرح، ‌یادداشت‌برداری و روش‌های مستندسازی اطلاعات، نقلِ قول و ارجاع‌نویسی، ‌کتاب‌شناسی مجموعه‌‌های‌ ‌اطلاع‌رسانی و منابع الکترونیک جدید به بحث می‌گذارد. الگو‌های فنی ویرایش و نگارش این کتاب بر اساس چهار شیوه‌نامه معتبر جهانی (شیوه‌نامه‌های انجمن روانشناسی امریکا، انجمن زبان مدرن، شیوه‌نامه ‌انتشارات دانشگاه شیکاگو و راهنمای سبک آنلاین دانشگاه کلمبیا تنظیم شده که علاوه بر نگارش مقاله پژوهشی در نگارش پایان‌نامه و پژوهش‌های آکادمیک نیز خالی از فایده نیست. این کتاب نوشته محمود فتوحی است و توسط انتشارات سخن منتشر شده است.