ویراستاری آسان/ آشنایی با یک کتاب تخصصی ویراستاری و دو اثر چند رسانه ای درباره ویراستاری

841896f78e48b6ad5be602415c0f36bb_L

ویراسباز یک ویراستار رایگان و برخط (آنلاین) فارسی است. نسخه کنونی یک نسخه آزمایشی است و هنوز در ابتدای راه قرار دارد. ویراسباز متن‌ها را از نظر دستور خط فارسی و اصول تایپ فارسی ویرایش می‌کند.

کتابی جامع در حوزه ویراستاری

کتاب راهنمای نگارش و ویرایش اثر دکتر محمد جعفر یاحقی و دکتر محمد مهدی ناصح در ۱۸۹ صفحه و و شش بخش به توسط انتشارات آستان قدس رضوی به زیور طبع آراسته شده‌است. نیاز شدید جامعۀ ادبی به وجود این‌گونه کتابها و نبودِ عناوین مشابه، سبب شد تا استقبال چشمگیری از این کتاب به‌عمل آید. هدف این کتاب سامان بخشیدن و ایجاد رویّه‌ای واحد به امر رسم‌الخط و شیوه نگارش فارسی، نقطه‌گذاری، روش دادن پاورقی و ارجاع در نوشته‌های تحقیقی و نکات ضروری دیگر راجع به تألیف و ویرایش است. سبک جذابی که در این کتاب به‌کار رفته، به‌گونه‌ای است که در ستون اول شیوۀ متداول و البته غلطِ مصطلح واژه، و در ستون دوم نحوۀ درستِ کلمه آورده شده‌است که به پذیرش و درک بهتر کمک کرده، طرز نگارش و به‌کار بردن صحیحِ واژه راحت‌‌تر در ذهن خواننده باقی می‌ماند.

آَشنایی با قابلیت های یک نرم افزار کاربردی ویراستاری

نرم‌افزار «ویراستیار» افزونه‌ای برای مایکروسافت وُرد (Microsoft Word) است که قابلیت‌های متعددی را برای کاربران فارسی زبان فراهم می‌کند. نرم‌افزار ویراستیار امکان پشتیبانی از نسخه‌های متفاوت مایکروسافت وُرد و ویندوز را دارا است. این نرم افزار بر روی پایگاه مجازی شورای عالی اطلاع رسانی قرار گرفته است.

قابلیت های این نرم افزار :

   – غلط‎یاب املایی

غلط‌یاب املایی ویراستیار از کارایی بالا و سرعت مناسبی برخوردار است. از موارد کارکرد غلطیاب می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

اصلاح املای واژه‌ها ،ارائه‌ی لیستی از واژه‌های صحیح پیشنهادی ،اصلاح انواع غلط‌های فاصله‌گذاری ،چسبیدن واژه‌های متوالی به هم ،درج فاصله‌ی اشتباه میان کلمه ،اصلاح کاربرد نابجای فاصله به جای شبه‌فاصله ،تلفیق درج اشتباه فاصله و چسبیدن واژه‌های متوالی ،تشخیص و اصلاح واژه‌های با پسوند ،تشخیص و اصلاح تکرار متوالی کلمه ،اصلاح غلط‌های ناشی از هم‌آوایی ،امکان افزودن واژه‌های جدید به واژه‌نامه ،امکان اصلاح یک مورد غلط به طور یکباره در کل متن ،امکان نادیده گرفتن یک مورد غلط و عدم اصلاح آن ،امکان نادیده گرفتن یک مورد غلط و عدم اصلاح آن در کل متن

   – اصلاح نویسه‌های متن

بااستفاده از این ویژگی نرم‌افزار می‌توانید همۀ نویسه‌های (کاراکترهای) متن را استاندارد کنید. اگر نویسه‌ی غیر استانداردی یافت شد، با معادل استاندارد آن جایگزین می‌شود.

اصلاح انواع حرف «ک» ،اصلاح انواع حرف «ی» ،تبدیل ارقام عربی به معادل فارسی ،اصلاح نویسه‌ی نیم‌فاصله ،اصلاح اعراب ،حذف نیم‌فاصله‌های تکراری

   – اصلاح نشانه‌گذاری

این بخش از نرم‌افزار، غلط‌های نشانه‌گذاری را تشخیص داده و اصلاح می‌کند. این غلط‌ها بر اثر اشتباه در نمادگذاری علائم زیر پدید می‌آیند:

نقطه ،ویرگول ،نقطه ویرگول ،علامت سوال ،علامت تعجب ،نقل قول ،پرانتز ،گیومه

   – تبدیل پینگلیش

بااین بخش می‌توان واژه‌های پینگلیش (واژه‌های فارسی که با حروف انگلیسی نوشته شده‌اند – فینگلیش) را به معادل (یا معادل‌های) فارسی آنها تبدیل کرد. پینگلیش‌نویسی در حوزه‌ اینترنت بسیار پرکاربرد بوده و اگرچه وروداستانداردهایی مانند یونیکد، و همچنین تلاش جامعه فارسی‌زبانِ اینترنت در اشاعه زبان فارسی، از تمایل کاربران در پینگلیش‌نویسی کاسته است، اما هنوز متون فارسی بسیاری را می‌توان یافت که با نویسه‌های انگلیسی نوشته شده‌اند.  با استفاده از این قابلیت، کاربر می‌تواند این‌گونه متن‌هارا به فارسی روان تبدیل کند.

   – پیش پردازش املایی متن

در پیش پردازش املایی موارد زیر می‌توانند تصحیح شوند:

ها: اصلاح فاصله‌گذاری «ها» در انتهای واژه‌ها

می: اصلاح فاصله‌گذاری «می» در ابتدای واژه‌ها

‍ـۀ: تبدیل «‍‍ۀ» به «‍ه‌ی»

ب: تبدیل «ب» متصل به ابتدای واژه‌ها به «به»

معرفی یک پایگاه آنلاین ویراستاری

ویراسباز یک ویراستار رایگان، برخط (آنلاین) فارسی است. نسخه کنونی یک نسخه آزمایشی است و هنوز در ابتدای راه قرار دارد. ویراسباز متن‌ها را از نظر دستور خط فارسی و اصول تایپ فارسی ویرایش می‌کند. در نسخه کنونی توانایی یافتن غلط‌های املایی وجود ندارد اما در آینده این امکان نیز به ویراسباز افزوده خواهد شد.

برخی از توانایی‌های ویراسباز در نسخه کنونی در زیر آمده است:

    ویرایش از نظر اصول فاصله و نیم‌فاصله‌گذاری تایپ فارسی

    فارسی‌سازی عددهای عربی و انگلیسی

    فارسی‌سازی نویسه‌های عربی

    فارسی‌سازی نشانه‌های نگارشی (مانند علامت سوال، علامت نقل‌قول و…)

    ویرایش نشانه‌‌گذاری‌ها (مانند علامت نقطه، ویرگول، علامت سوال، علامت نقل‌قول، پرانتز و…)

    ویرایش نیم‌فاصله‌گذاری برخی از پیشوندها و پسوندهای رایج

    حذف فاصله‌های اضافی متن

علاقه مندان به استفاده از امکانات این پایگاه می توانند به نشانی virasbaz.persianlanguage.ir مراجعه کنند.