مهارت‌های یادداشت برداری

920e74ddc49b56e1eedc29b60cb99fb2_L

انسان به دلیل محدود بودن در زمان از طرفی و ضعف حافظه از طرف دیگر و نیاز به مراجعه مکرر به یافته های قبلی خود و دیگران ، نیازمند نگهداشت و بهداشت تجارب خود می باشد که مهمترین و بهترین شیوه مکتوب نمودن آن است .

یکی از مهارت های فنی مورد نیاز ، مهارت نوشتن است ، مهارت نوشتن گاه مقارن با مطالعه است که از آن با تعبیر مهارت های یادداشت برداری یاد می کنیم و گاه نتیجه ی یافته ها و بافته های ذهنی است که می توان آن را تحت عنوان مهارت نویسندگی طرح نمود .

در این مجال ما فقط به مهارت های یادداشت برداری خواهیم پرداخت .

۱ – علامت زدن :

فواید علامت زدن : علامت گذاری متن در هنگام مطالعه ، خواننده را وادار می کند به جای رؤیا پردازی بر آنچه    می خواتند متمرکز شود ، به علاوه با علامت گذاری ، حجم مطالبی که در شب امتحان یا مطالعه ی بعدی مرور   می شوند ، کاهش می یابد زیرا مطالب مختلف کتاب بر اساس اهمیت و همچنین  نکات خاص از یکدیگر تفکیک و طبقه بندی می شوند .

۲ – حاشیه نویسی :

در این روش و با هدف تهیه ی خلاصه ای از مطلب ، توضیح بیشتر متن ، ایجاد ارتباط با مطالب دیگر ، دسته بندی مطالب پراکنده در متن ، ابراز احساسات و نظرات ، نقد و … اقدام به حاشیه نویسی می کنیم .

حاشیه نویسی گاه در برگیرنده ی خلاصه ی کل مطلب است و گاه تنها در برگیرنده ی مطالب مهم در نظر خواننده است .

۳ – یادداشت برداری از متن ( خلاصه نویسی )

اگر می خواهید اهل مطالعه بمانید باید تلاش کنید تا به جای مراجعه به متون اصلی به مطالب خلاصه برداری شده ی خودتان مراجعه نمایید ، چون با این کار در وقت خود صرفه جویی می کنید ، مطالب را آسان تر می فهمید ، حافظه ی خود را قدرتمند تر می کنید ، سریعتر و جامع تر بر کلیت مطلب اشراف پیدا می کنید و می توانید در بلند مدت یک نویسنده ی موفق باشید .

یادتان باشد که :

– قبل از یادداشت برداری ، مروری بر کل داشته باشید تا مطالب اصلی و فرعی نمایان تر شوند .

– بهترین زمان برای یادداشت برداری ، بعد از مطالعه کامل یک بخش یا یک فصل از کتاب است .

– سعی کنید از علایم ، حاشیه ها و نمودار هایی که تهیه کرده اید در یادداشت برداری استفاده کنید .

– با زبان خودتان بنویسید .

– حجم خلاصه شده تابعی از نوع مطلب و هدف شماست .

۴ – استخراج نکات کلیدی

در این روش با استفاده از کوتاه ترین کلماتی که بیشترین معنا را تداعی می کنند ، در قالب کلمات مقطع و بدون استفاده از افعال و حروف ربط و با به کار گیری خلاقیت و حافظه ، مهمترین نکات یک متن استخراج و یادداشت   می شوند . این روش برای مرور سریع و دسته بندی کلی مطالب مفید است .

۵ – رسم نمودار

نمودار ها که انواع مختلفی از قبیل درختی ، نمودار های فرایندی و جداول دارند ، با هدف کمک به فهم بهتر مطالب و ایجاد رابطه ی منطقی میان مطالب مهم رسم می شوند . علاوه بر این ، رسم نمودار در به یاد سپاری مطالب ، صرفه جویی در زمان بازخوانی آنها و فراهم کردن زمینه ی هموار سازی مؤثر است .

رسم نمودار بهترین و کامل ترین روش یادداشت برداری است ، زیرا موجب یادگیری و به یاد سپاری حد اکثری مطالب می شود .

فرایند رسم نمودار درختی :

– برای رسم نمدار درختی باید ابتدا به فهمی کلی از همه ی مطلب دست یابید .

– نکات مهم و ضروری مطلب را استخراج کنید .

– مطالب مهم را بر اساس نظم منطقی و میزان اهمیت از کلی به جزئی مرتب کنید

– موضوع اصلی را به عنوان تنه ی اصلی و موضوعات مرتبط با آن را به ترتیب اهمیت به عنوان شاخه ها قرار دهید .

– با استفاده از رنگ ها ، خطوط ، علائم و شماره ها مطالب را به هم مربوط کنید .

به یاد داشته باشید که :

– در طرح نمودار درختی از کاغذ بزرگ استفاده کنید .

– از طرح اولیه استفاده کنید و حتما نمودار را بازنویسی کنید .

– از تک وا ژه ها یا عبارات به جای جملات استفاده کنید .

– در عین حفظ رابطه ی منطقی سعی کنید که به ساده ترین شکل دست یابید .

– محدودیت تعداد شاخه های فرعی را رعایت کنید ، تعداد شاخه های یک مقسم نباید چنان زیاد شود که موجب سردرگمی در مطالعه و به یاد سپاری شود .